İran ile İsrail arasındaki gerilim, adeta bir "Köstebek Günü" döngüsüne dönüşmüş durumda. Her gün yeni bir saldırı, yeni bir misilleme ve yeni bir ateşkes çağrısıyla başlıyor, ancak döngü kırılamıyor. Müzakerelerin bu kısır döngüyü sonlandırıp sonlandıramayacağı ise en büyük soru işareti. Bölgede sıcak çatışma riski her geçen gün artarken, uluslararası toplum diplomasi yoluyla bir çözüm bulmaya çalışıyor. İran'ın nükleer programı ve İsrail'in Tahran'a yönelik tehditleri, tansiyonu sürekli yüksek tutuyor.
Gelişmenin Arka Planı
İran ve İsrail arasındaki çatışma, son yıllarda giderek daha doğrudan bir hal aldı. İsrail'in İran'ın Suriye'deki askeri varlığına yönelik saldırıları, İran'ın da Gazze ve Lübnan'daki vekil güçler aracılığıyla yanıt vermesiyle tırmanışa geçti. 2024 yılı itibarıyla İran'ın nükleer programındaki ilerlemeler, İsrail'in kırmızı çizgilerini aştı ve Tel Aviv, Tahran'ın nükleer tesislerine yönelik operasyon sinyalleri vermeye başladı. Buna karşılık İran, Körfez'deki deniz ticaret yollarını tehdit eden füze ve insansız hava araçları geliştirdi. Bu döngü, her iki tarafın da savaşın eşiğine gelmesine rağmen geri adım atmamasıyla devam ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD ve Avrupa Birliği, İran'ı müzakere masasına çekmek için ekonomik yaptırımları artırırken, Rusya ve Çin ise Tahran'a siyasi destek veriyor. Bu durum, bölgeyi bir vekalet savaşı alanına dönüştürüyor. İran'ın nükleer silah kapasitesine ulaşması, Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkelerini endişelendirirken, İsrail'in önleyici bir savaş başlatması tüm bölgeyi ateşe atabilir. Küresel enerji piyasaları ise Hürmüz Boğazı'nın olası bir kapanmasıyla sarsılma riski taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-İsrail çatışmasının tırmanması, Türkiye için ciddi güvenlik riskleri doğuruyor. Türkiye, hem İran hem de İsrail ile tarihsel ve ekonomik bağlara sahip. Olası bir savaş, Suriye ve Irak'taki krizleri derinleştirirken, Türkiye'ye yönelik mülteci akışını artırabilir. Ayrıca, enerji arzında İran doğalgazına bağımlı olan Türkiye, fiyat şoklarıyla karşılaşabilir. Ankara'nın denge politikası, arabuluculuk girişimleriyle çatışmayı önlemeye çalışmasını gerektiriyor. Aksi takdirde, Türkiye savaşın ekonomik ve güvenlik maliyetlerine katlanmak zorunda kalabilir.
