Kosova, siyasi istikrarsızlıkla boğuşmaya devam ediyor. Son 16 ay içinde üç kez sandık başına giden ülkede, hâlâ işlevsel bir hükümet kurulamadı. Bu durum, Avrupa Birliği (AB) ve NATO'nun Balkanlar'daki genişleme ve istikrar politikaları açısından ciddi bir gerileme anlamına geliyor. Kosova'nın 'Groundhog Day' siyaseti olarak tanımlanan bu kısır döngü, kurumların işleyemez hale gelmesine yol açarken, uluslararası toplumun ülkeye yönelik beklentilerini de boşa çıkarıyor.
Seçim Süreci ve Siyasi Tıkanıklık
Kosova'da son parlamento seçimleri 9 Şubat 2025 tarihinde yapılmıştı. Ancak bu seçim, 2023 ve 2024'teki iki seçimin ardından ardı ardına gelen üçüncü erken seçim oldu. Seçimlerin sıklaşmasına rağmen, partiler arasındaki uzlaşmazlık ve liderler arasındaki kişisel husumetler nedeniyle hükümet kurma müzakereleri sonuçsuz kaldı. En büyük sorun, Sırbistan ile normalleşme süreci, yolsuzlukla mücadele ve ekonomik reformlar gibi kilit konularda partilerin taban tabana zıt pozisyonlar alması. Kosova Meclisi'nde sandalye dağılımı hiçbir partiye tek başına iktidar olma şansı vermiyor; koalisyon zorunluluğu ise mevcut siyasi iklimde neredeyse imkânsız hale gelmiş durumda.
Mevcut kriz, Kosova'nın bağımsızlığını ilan etmesinin üzerinden 17 yıl geçmesine rağmen kurumsal zayıflığının ne kadar derin olduğunu gösteriyor. Siyasi elitlerin kişisel çıkarları ve etnik kutuplaşma, ülkenin Avrupa-Atlantik entegrasyon hedeflerini gölgede bırakıyor. AB'nin Kosova'ya yönelik vize serbestisi ve mali yardım paketleri, istikrarlı bir hükümet olmadan etkili olamıyor. NATO ise Kosova'daki barış gücü misyonu KFOR ile güvenliği sağlamaya çalışsa da, siyasi irade eksikliği güvenlik risklerini artırıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kosova'daki siyasi tıkanıklık, sadece iç dinamiklerin bir sonucu değil; aynı zamanda bölgesel dengeleri ve Batı Balkanlar'ın istikrarını da doğrudan etkiliyor. Sırbistan ile Kosova arasındaki diyalog süreci, Kosova'nın istikrarsız bir hükümete sahip olması nedeniyle askıda kalmış durumda. AB'nin arabuluculuğunda yürütülen normalleşme müzakereleri, Kosova'da hükümet olmadığı için ilerleyemiyor. Bu durum, Sırbistan'ın Kosova'nın bağımsızlığını tanıma konusundaki isteksizliğini pekiştiriyor ve bölgede yeni gerilimlere yol açma potansiyeli taşıyor.
NATO ve AB'nin Balkanlar stratejisi, Kosova'nın istikrarına bağlı olarak şekilleniyor. Kosova'daki siyasi kriz, bu iki aktörün bölgeye yönelik etkisini sınırlıyor ve Rusya'nın Balkanlar'daki etkisini artırma çabalarına zemin hazırlıyor. Özellikle Sırbistan'ın Rusya ile yakın ilişkileri düşünüldüğünde, Kosova'daki siyasi boşluk, ABD ve AB'nin bölgede nüfuz kaybetmesine neden olabilir. Ayrıca, Kosovalı vatandaşların AB ülkelerine yönelik iltica başvuruları ve yasa dışı göç, siyasi istikrarsızlık nedeniyle artış gösterebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olarak Balkanlar'da önemli bir aktör konumundadır. Kosova'daki siyasi kriz, Türkiye'nin bölgedeki nüfuz mücadelesini ve yatırımlarını doğrudan etkilemektedir. İstikrarlı bir Kosova, Türkiye'nin Balkanlar'daki ticari ve askeri iş birliğini geliştirmesi için kilit öneme sahiptir. Öte yandan, Kosova'daki siyasi boşluk, Sırbistan'la ilişkilerde hassas dengelerin bozulmasına yol açabilir. Türkiye, Kosova ve Sırbistan arasında arabuluculuk rolü üstlenerek, AB sürecine katkıda bulunabileceği gibi, Kosova'daki türbe ve yatırımlarını korumak için de istikrarlı bir hükümetin önemini vurgulamaktadır. Bu nedenle, Kosova'daki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin Balkan politikası açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir.
