Kosova'da 9 Şubat 2025 tarihinde yapılan erken genel seçimlerin galibi, mevcut Başbakan Albin Kurti liderliğindeki Vetëvendosje (Kendi Kaderini Tayin) Partisi oldu. Ancak Vetëvendosje, Kosova Meclisi'nde tek başına hükümet kurmak için gereken salt çoğunluğu sağlayamadı. Resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yaklaşık yüzde 42'sini alan parti, 120 sandalyeli mecliste 45-47 sandalye kazandı. Bu sonuç, Kurti'nin ikinci bir dönem için hükümet kurabilmesini zorlu koalisyon müzakerelerine bağlı hale getiriyor. Seçime katılım oranı ise yüzde 40'ın altında kaldı; bu, Kosova'nın 2008'de bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana kaydedilen en düşük katılım oranlarından biri oldu. Siyasi analistler, seçmenlerin yolsuzluk, ekonomik durgunluk ve Sırbistan ile gergin ilişkiler konularında duyduğu hayal kırıklığının düşük katılımda etkili olduğunu vurguluyor.
Seçim Sonuçları ve Koalisyon İhtimalleri
Seçim öncesi yapılan anketler Vetëvendosje'nin açık ara önde olduğunu gösteriyordu ancak partinin tek başına iktidar şansı belirsizdi. Nitekim sonuçlar bu öngörüyü doğruladı. Vetëvendosje'nin en yakın rakibi, Kosova Demokratik Partisi (PDK) yüzde 22 oy alırken, Kosova Demokratik Birliği (LDK) yüzde 18 ve Sırp azınlık partileri de dahil olmak üzere diğer partiler toplamda yüzde 18 civarında oy aldı. Bu dağılım, Kurti'nin muhtemelen en az bir büyük partinin desteğini alması gerektiği anlamına geliyor. Ancak Kurti'nin hem PDK hem de LDK ile geçmişte yaşadığı siyasi anlaşmazlıklar ve ideolojik farklılıklar, koalisyon görüşmelerini çetin hale getirecek. Özellikle Sırbistan ile diyalog konusunda Vetëvendosje'nin daha milliyetçi ve uzlaşmaz tutumu, koalisyon ortakları için önemli bir engel teşkil ediyor. Kosova Dışişleri Bakanı olarak da görev yapan Kurti, seçim sonrası yaptığı ilk açıklamada, “Halkın iradesine saygı duyuyoruz ve yeni bir hükümet kurmak için tüm siyasi aktörlerle yapıcı diyalog başlatacağız” dedi.
Öte yandan, seçimlerde en büyük sürpriz Sırp azınlık partilerinin oy oranında yaşandı. Sırp Listesi’nin (Srpska Lista) toplam oyların yüzde 5'ini alması, Sırp toplumunun Belgrad yanlısı duruşunu koruduğunu gösterdi. Sırp Listesi, Kosova'nın kuzeyindeki Sırp çoğunluklu bölgelerde ağırlıklı olarak destek buluyor ve Belgrad'ın Kosova üzerindeki etkisini sürdürmek için kritik bir araç olarak görülüyor. Bu parti, koalisyon görüşmelerinde Vetëvendosje'nin elini zayıflatabilecek bir koz haline gelebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kosova'daki seçimler, sadece ülke içi siyasi dengeleri değil, aynı zamanda Balkanlar'daki jeopolitik dinamikleri de yakından ilgilendiriyor. Kosova, bağımsızlığını 2008'de ilan etmesine rağmen, Sırbistan tarafından tanınmıyor ve Sırbistan ile Kosova arasındaki normalleşme süreci yıllardır tıkanmış durumda. Avrupa Birliği'nin arabuluculuğunda yürütülen diyalog, 2023 yılında Ohrid'de varılan anlaşmanın uygulanamaması nedeniyle çıkmaza girmişti. Vetëvendosje'nin Sırbistan'a karşı sert tutumu, bu sürecin geleceğini daha da belirsiz hale getiriyor. ABD ve AB, Kosova'nın Sırbistan ile diyaloğa devam etmesini ve iki ülke arasında kapsamlı bir normalleşme anlaşmasına varılmasını destekliyor. Ancak Kurti'nin koalisyon ortaklarının bu konudaki tutumu belirleyici olacak.
Bununla birlikte, Kosova'nın uluslararası alandaki konumu da seçim sonuçlarından etkilenecek. Kosova, NATO'nun Kosova Gücü (KFOR) aracılığıyla güvenliğini sağlarken, AB'nin Kosova'daki hukukun üstünlüğü misyonu (EULEX) de ülkede faaliyet gösteriyor. Kosova, Avrupa Birliği'ne üyelik başvurusunu 2022'de yapmış olsa da, bu süreçte AB üyesi beş ülke (İspanya, Yunanistan, Romanya, Slovakya ve Kıbrıs) Kosova'yı tanımıyor. Bu durum, Kosova'nın AB yolunda önemli bir engel teşkil ediyor. Seçim sonrası hükümetin bu konuda ilerleme kaydedip kaydedemeyeceği merakla bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kosova'daki seçim sonuçları, Türkiye'nin Balkanlar politikası açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olmuş ve Priştine ile güçlü diplomatik, ekonomik ve kültürel bağlar kurmuştur. Özellikle Kosova'da faaliyet gösteren Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Yunus Emre Enstitüsü gibi kurumlar, iki ülke arasındaki ilişkileri derinleştirmektedir. Ayrıca Türkiye, Kosova'nın NATO üyeliğini ve AB sürecini desteklemektedir. Ancak Kurti'nin özellikle Sırbistan karşıtı söylemleri ve bölgede tansiyonu yükseltici adımları, Türkiye'nin bölgesel istikrar hedefiyle çelişebilir. Türkiye, hem Kosova hem de Sırbistan ile iyi ilişkiler sürdürmeye çalışırken, Kosova'daki siyasi belirsizlik Ankara'nın bu denge politikasını zorlayabilir. Seçim sonrası olası bir koalisyon hükümetinin izleyeceği dış politika, Türkiye'nin bölgedeki çıkarları açısından belirleyici olacaktır.
