Güney Kore borsasında başlayan ve üçüncü işlem gününe taşınan sert satış dalgası, gelişen piyasa (emerging market) varlıklarını aşağı çekti. Yatırımcıların yapay zeka (YZ) hisselerine olan ilgisinin azalmasıyla tetiklenen düşüş, başta Kore olmak üzere Tayvan, Hindistan ve Brezilya gibi büyük gelişen ekonomilerin borsa endekslerinde ve para birimlerinde kayıplara yol açtı. MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi, son üç günde yüzde 2,3 değer kaybederken, Kore wonu dolar karşısında iki haftanın en düşük seviyesine geriledi. Analistler, küresel risk iştahındaki daralmanın ve yapay zeka odaklı şirketlerin değerlemelerine yönelik sorgulamaların bu satış dalgasının ana itici gücü olduğunu belirtiyor.
Yapay Zeka Hevesi Sönüyor mu?
Güney Kore borsasındaki çöküşün merkezinde, ülkenin en büyük çip üreticilerinden Samsung Electronics ve SK Hynix bulunuyor. Bu iki şirketin hisseleri, yapay zeka çiplerine olan talebin doygunluğa ulaşacağı endişeleriyle son üç günde sırasıyla yüzde 5,2 ve yüzde 7,1 değer kaybetti. Küresel çip endüstrisindeki döngüsel dalgalanmaların yeniden gündeme gelmesi, özellikle Nvidia gibi ABD'li teknoloji devlerinin ardından Koreli çip üreticilerine olan güveni sarstı. Seul'deki KOSPI endeksi haftalık bazda yüzde 4,5 düşüşle Mayıs 2024'ten bu yana en kötü performansını sergiledi. Güney Kore Maliye Bakanı Choi Sang-mok, piyasaları yakından izlediklerini ancak şimdilik müdahale planı olmadığını açıkladı.
Satışlar yalnızca Kore ile sınırlı kalmadı. Benzer şekilde Tayvan'ın yarı iletken ağırlıklı Taiex endeksi, TSMC hisselerindeki yüzde 3,8'lik düşüşle gerilerken, Hindistan Sensex endeksi de yüzde 1,2 kayıpla kapanış yaptı. Brezilya reali ve Meksika pesosu da dolar karşısında değer yitirdi. Bu durum, gelişen piyasalardaki fon çıkışlarının hızlandığını gösteriyor. Verilere göre, yabancı yatırımcılar Mayıs ayının başından bu yana gelişen piyasa hisse senetlerinden net 8 milyar dolar çıkış gerçekleştirdi.
Küresel Risk İştahındaki Değişim
Satış dalgasının ardında yalnızca yapay zeka hayal kırıklığı değil, aynı zamanda ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına dair belirsizlikler de yer alıyor. Fed yetkililerinin son açıklamalarında faiz indirimlerinin ertelenebileceği sinyalini vermesi, doları güçlendirerek gelişen piyasa para birimleri üzerinde baskı yaratıyor. Ayrıca, Çin ekonomisindeki toparlanmanın beklentilerin altında kalması, emtia fiyatlarındaki düşüşle birleşince gelişen piyasalara olan güveni zedeliyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, gelişen ekonomilerin dış şoklara karşı daha kırılgan olduğunu vurgulayarak, bu ülkeleri mali disiplin ve döviz rezervlerini güçlendirme konusunda uyardı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kore kaynaklı satış dalgası, gelişen piyasalara yönelik genel bir riskten kaçınma eğilimini tetiklediği için Türkiye'yi de dolaylı yoldan etkileyebilir. Türkiye gibi cari açık veren ve dış finansmana bağımlı ekonomilerde, küresel fon akışlarındaki daralma TL üzerinde baskı yaratabilir ve faiz indirimi beklentilerini zora sokabilir. Ancak Türkiye'nin son dönemde uyguladığı sıkı para politikası ve rezervlerdeki iyileşme, diğer gelişen ülkelere kıyasla daha dirençli bir duruş sergilemesini sağlıyor. Yine de, yapay zeka hisselerindeki düşüşün yarı iletken tedarik zincirine etkileri (Türkiye'nin bu alandaki ithalatı) ve küresel risk iştahındaki azalma, önümüzdeki dönemde dikkatle izlenmeli.
