İngiltere'de yasaklı köpek cinsi XL Bully'nin saldırısı sonucu 19 yaşındaki Morgan Dorsett'in hayatını kaybetmesiyle ilgili davada, köpeğin kontrolünden sorumlu olan kuzeni Kelcie Reed suçlu bulunarak hapis cezasına çarptırıldı. Olay, ülkede tehlikeli köpek ırklarına yönelik yasal düzenlemeleri yeniden gündeme getirdi.
Olayın Geçmişi ve Yasal Süreç
Geçtiğimiz yıl meydana gelen saldırıda, XL Bully cinsi köpek 19 yaşındaki Morgan Dorsett'e saldırmış ve genç kadın olay yerinde hayatını kaybetmişti. Yapılan soruşturma sonucunda, köpeğin o dönemde kontrolünden sorumlu olan kuzeni Kelcie Reed hakkında "tehlikeli bir köpeğin kontrolünü elinde bulundurma" suçlamasıyla dava açıldı. Mahkeme sürecinde Reed, suçlamayı kabul etti. Karar duruşmasında hâkim, Reed'e hapis cezası verdi. Cezanın süresi henüz açıklanmadı ancak İngiliz yasalarına göre bu suçun cezası genellikle 14 yıla kadar hapis olabiliyor.
Olay, İngiltere'de XL Bully cinsi köpeklerin yasaklanması yönündeki tartışmaları alevlendirdi. Hükümet, 2024 yılı başında bu cinsi yasaklı ırklar listesine eklemişti. Yasağa rağmen saldırıların devam etmesi, denetimlerin yetersiz olduğu eleştirilerini beraberinde getiriyor. Uzmanlar, yasaklı ırkların kayıt altına alınması ve kısırlaştırılması gibi önlemlerin etkin uygulanmadığını belirtiyor.
Morgan Dorsett'in ailesi, karar sonrası yaptığı açıklamada, "Adaletin yerini bulması acımızı dindirmiyor. Kızımızı geri getirmeyecek ama en azından sorumluların cezalandırılması bir nebze olsun teselli veriyor" ifadelerini kullandı. Aile, yetkilileri tehlikeli köpekler konusunda daha sıkı önlem almaya çağırdı.
Tehlikeli Köpek Irkları ve Küresel Boyut
XL Bully, pit bull terrier, American bully ve diğer güçlü ırkların melezlenmesiyle elde edilen bir cins. Son yıllarda özellikle İngiltere, ABD ve Avrupa'da bu tür köpeklerin saldırıları sıkça haber konusu oluyor. İngiltere'de 2023'te kaydedilen ölümlü köpek saldırılarının çoğunda XL Bully cinsi köpeklerin rol oynadığı belirtiliyor. Bu durum, birçok ülkede yasaklama ve kısıtlama getirilmesine yol açtı.
Ancak hayvan hakları savunucuları, ırk temelli yasakların sorunu çözmediğini, asıl sorunun sorumsuz yetiştiricilik ve sahiplerin eğitimsizliği olduğunu savunuyor. İngiltere'de yasak sonrası köpek sahiplerinin kayıt yaptırması ve köpeklerini halka açık alanlarda tasma ve ağızlıkla gezdirme zorunluluğu getirildi. Buna rağmen saldırıların önlenememesi, uygulamadaki boşlukları gözler önüne seriyor.
Benzer şekilde Türkiye'de de son yıllarda başıboş köpek sorunu ve tehlikeli ırklara yönelik düzenlemeler tartışılıyor. 2021'de yürürlüğe giren Hayvanları Koruma Kanunu'nda tehlikeli ırklar listesi bulunuyor ve bu köpeklerin üretimi, satışı ve sokakta gezdirilmesi yasak. Ancak denetimlerin yetersizliği ve cezaların caydırıcı olmaması nedeniyle sorun devam ediyor. İngiltere'deki bu dava, Türkiye'deki tartışmalara da ışık tutabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de yaşanan bu olay ve ardından gelen mahkumiyet kararı, tehlikeli köpek ırklarına yönelik yasal düzenlemelerin ve denetimlerin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye'de de son dönemde sokak köpekleri ve tehlikeli ırklarla ilgili artan şikayetler, kamu güvenliği açısından ciddi bir sorun haline gelmiş durumda. İngiltere örneği, yasaklamaların tek başına yeterli olmadığını, etkin denetim ve sorumlu sahiplik eğitiminin şart olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin de benzer şekilde hem yasal çerçeveyi güçlendirmesi hem de yerel yönetimlerin denetim kapasitesini artırması gerekiyor. Aksi halde ölümlü saldırıların önüne geçmek mümkün olmayacak.
