ABD Kongresi'nde bütçe maratonu sürüyor: Temsilciler Meclisi ve Senato'nun dört komitesinden üçü, Beyaz Saray'ın 2027 mali yılı (FY27) bütçe teklifini görüşerek kendi harcama planlarını onayladı. Bu hareketlilik, Kongre'nin yürütme organının önceliklerini yeniden şekillendirme gücünü ortaya koyarken, özellikle savunma, sağlık ve altyapı alanlarındaki ödeneklerde önemli değişiklikler bekleniyor.
Gelişmenin Arka Planı
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi ve Temsilciler Meclisi Ödenekler Komitesi, FY27 bütçe teklifini kendi yetki alanlarında kapsamlı şekilde ele aldı. Dördüncü komite olan Senato Ödenekler Komitesi ise henüz sürecini tamamlamadı; bu da yasama takvimindeki yoğunluğa işaret ediyor. Komitelerin onayladığı tasarılar, savunma harcamalarının artırılmasına yönelik güçlü bir irade sergilerken, bazı sivil programlarda kesinti öngörüyor.
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi, Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası kapsamında Biden yönetiminin önerdiği rakamların üzerine çıkarak savunma bütçesini yüzde 4 oranında artırmayı teklif etti. Bu artış, donanma gemisi inşaatı, hipersonik silah araştırmaları ve siber savunma birimlerinin güçlendirilmesi gibi öncelikli alanlara odaklanıyor. Öte yandan Senato Silahlı Hizmetler Komitesi, askeri personel maaşlarındaki artışı enflasyonun üzerinde tutmayı ve mühimmat stoklarının yenilenmesine öncelik vermeyi savunuyor.
Ödenekler Komitesi ise tasarıya, sağlık ve eğitim bütçelerinde kısıtlamaya giderek tasarruf sağlanmasını önerdi. Özellikle Medicaid’de yapılacak kesintiler, bazı çevrelerde tartışma yarattı. Komite üyeleri, bu kesintilerin bütçe dengesini sağlamak için gerekli olduğunu savunurken, Demokratlar sosyal programların bütçe açığıyla gerekçelendirilmesine karşı çıkıyor.
Bölgesel veya Küresel Boyut
FY27 bütçe süreci yalnızca iç siyaseti değil, küresel güvenlik dengelerini de yakından ilgilendiriyor. Kongre’nin savunma harcamalarına yaklaşımı, NATO müttefiklerinin güvenlik beklentileri ve Çin’in askeri modernizasyonuyla mücadele stratejisi üzerinde doğrudan etkili. Özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki varlığın artırılmasına yönelik öneriler, bölgedeki müttefikler tarafından memnuniyetle karşılanırken, Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında Avrupa’ya verilen güvenlik garantilerinin sürdürülmesi de öncelikler arasında.
Bütçedeki değişiklikler ayrıca ABD’nin iklim değişikliğiyle mücadele taahhütlerini de etkileyebilir. Ödenekler Komitesi’nin yeşil enerji projelerine ayrılan fonları kısma kararı, Paris İklim Anlaşması hedeflerine ulaşma yolunda geri adım olarak yorumlandı. Bu durum, küresel iklim diplomasisinde ABD’nin güvenilirliğine gölge düşürebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin savunma bütçesindeki artış ve öncelik alanları, Türkiye’nin güvenlik ortamını doğrudan etkileyebilecek gelişmeler içeriyor. Özellikle Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki güç dengeleri, ABD’nin bölgesel askeri varlığına bağlı olarak şekilleniyor. Kongre’nin savunma harcamalarını artırması, ABD’nin bölgedeki operasyonel kapasitesini güçlendirebilirken, Türkiye’nin ittifak içindeki konumu ve savunma sanayi iş birliği alanlarında yeni fırsatlar veya gerilimler doğurabilir. Öte yandan bütçe kesintileri, ABD’nin iklim politikalarındaki zayıflama, enerji güvenliği konusunda Türkiye’nin elini güçlendirebilir. Ancak bütçenin henüz kesinleşmemiş olması, tüm bu senaryoların olasılık dahilinde olduğunu göstermektedir.
