Kolombiya'da yeni göreve başlayan Başkan Abelardo de la Espriella, ülkenin petrol rezervlerini işletme sözü verirken, çevre aktivistleri iklim politikalarında geri adım atmamak için direnişe geçti. 25 yaşındaki Yuvelis Morales Blanco, aktivizminin ne zaman başladığını tam olarak hatırlayamıyor ancak toprak hakları mücadelesine katıldığında henüz çocuk yaşlarda olduğunu belirtiyor. Şimdi ise De la Espriella'nın fosil yakıt politikalarına karşı en ön saflarda yer alıyor. "Pes etmeyeceğiz, savaşmaya devam edeceğiz" diyen Morales Blanco, topluluklarının iklim değişikliğiyle mücadelede kazandığı kazanımları korumak için kararlı olduklarını vurguluyor.
Yeni başkanın enerji politikası ve tepkiler
Muhafazakar eğilimleriyle bilinen De la Espriella, seçim kampanyasında ülkenin petrol ve gaz kaynaklarını tam kapasite kullanacağını vaat etmişti. Göreve gelir gelmez de Kolombiya Petrol Şirketi'ne (Ecopetrol) yeni sondaj izinleri çıkarma talimatı verdi. Bu hamle, ülkedeki çevre örgütleri ve yerel topluluklar arasında büyük tepki çekti. Kolombiya, 2016 barış anlaşmasından bu yana çevre koruma alanında önemli adımlar atmış, ormansızlaşmayı azaltmış ve yenilenebilir enerjiye yatırım yapmıştı. Ancak yeni yönetim, ekonomik büyüme için fosil yakıtların vazgeçilmez olduğunu savunuyor.
Çevre aktivistleri ise De la Espriella'nın planlarının, ülkenin Paris İklim Anlaşması kapsamındaki taahhütlerini tehlikeye attığını belirtiyor. Kolombiya, karbon emisyonlarını 2030'a kadar yüzde 51 azaltma sözü vermişti. Ancak yeni petrol projeleri bu hedefi ulaşılmaz kılabilir. Morales Blanco ve arkadaşları, hükümete karşı yasal mücadele başlatmanın yanı sıra uluslararası kamuoyunu da harekete geçirmeyi planlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Latin Amerika'da enerji dönüşümü
Kolombiya'daki bu gelişme, Latin Amerika genelinde enerji politikalarının seyrini etkileyebilecek bir örnek teşkil ediyor. Brezilya, Meksika ve Arjantin gibi ülkeler de benzer ikilemler yaşıyor: Ekonomik kalkınma için fosil yakıt gelirlerine mi yönelmek yoksa yeşil dönüşüme mi öncelik vermek? Kolombiya, yenilenebilir enerji potansiyeli yüksek bir ülke olarak biliniyor; özellikle güneş, rüzgar ve hidroelektrik alanında büyük imkanlara sahip. Ancak De la Espriella yönetimi, kısa vadeli karlılığı uzun vadeli sürdürülebilirliğe tercih ediyor gibi görünüyor.
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, Kolombiya'nın petrol üretimi 2024'te günlük 750 bin varile ulaştı ve yeni sahalarla bu rakamın 1 milyon varile çıkması bekleniyor. Ancak çevre örgütleri, bu artışın Amazon yağmur ormanlarına ve yerli toplulukların yaşam alanlarına zarar vereceği uyarısında bulunuyor. Morales Blanco gibi aktivistler, küresel iklim kriziyle mücadelede geri adım atılmaması gerektiğini savunuyor. "Biz sadece kendi geleceğimiz için değil, tüm dünya için savaşıyoruz" diyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki bu gelişme, Türkiye'nin enerji politikaları açısından dolaylı ama önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye de fosil yakıt bağımlılığını azaltma ve yenilenebilir enerjiye geçiş hedefleri arasında denge kurmaya çalışıyor. Kolombiya'da yaşananlar, enerji dönüşümünün siyasi kararlılık gerektirdiğini ve kısa vadeli ekonomik kaygıların uzun vadeli çevresel hedefleri baltalayabileceğini gösteriyor. Türkiye'nin Paris Anlaşması taahhütlerini yerine getirmesi ve yeşil kalkınma hamlesini sürdürmesi için bu türden geri adımlardan kaçınması kritik. Ayrıca, Latin Amerika'daki enerji politikaları, Türkiye'nin bu bölgeyle ticari ilişkilerini de etkileyebilir; çünkü Türkiye, Kolombiya'dan kömür ve petrol gibi hammaddeler ithal ediyor. Bu bağlamda, Kolombiya'daki yönelim, Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve çeşitlendirme stratejileri açısından izlenmesi gereken bir gelişme.
