Kolombiya, kadın sünneti (FGM) uygulamasını suç sayan bir yasa tasarısını parlamentoya sunuyor. Ülkede 2020-2025 yılları arasında resmi olarak 204 vaka rapor edilmiş olsa da, yetkililer kayıt dışı kalan vakalarla birlikte bu sayının gerçekte çok daha yüksek olduğunu belirtiyor. Yasa tasarısı, özellikle yerli topluluklar arasında yaygın olan bu uygulamaya karşı sert önlemler getirmeyi hedefliyor. Tasarının kabul edilmesi halinde, kadın sünneti yapanlara 12 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Ayrıca, bu uygulamayı teşvik eden veya destekleyen kişilere de ağır yaptırımlar uygulanması planlanıyor. UNICEF verilerine göre, Kolombiya'da kadın sünneti en çok Pasifik kıyısındaki Emberá ve Nasabá topluluklarında görülüyor. Bu topluluklarda kız çocukları ergenlik öncesi dönemde bu işleme maruz kalıyor. Uygulamanın kültürel bir gelenek olarak savunulmasına rağmen, sağlık uzmanları ciddi fiziksel ve psikolojik sonuçlarına dikkat çekiyor.
Gelişmenin arka planı
Kadın sünneti, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından kadın cinsel organlarının tıbbi olmayan nedenlerle kısmen veya tamamen kesilmesi olarak tanımlanıyor. Küresel olarak en az 200 milyon kız çocuğu ve kadının bu uygulamaya maruz kaldığı tahmin ediliyor. Kolombiya, bu konuda yasal düzenleme yapan Latin Amerika ülkeleri arasında öncü olmaya hazırlanıyor. Tasarı, ülkedeki insan hakları örgütleri ve kadın hakları savunucuları tarafından memnuniyetle karşılandı. Ancak bazı yerel liderler, bu yasanın kültürel geleneklere müdahale olarak görülebileceği endişesini dile getiriyor. Hükümet, yasayla birlikte topluluklarla diyalog ve eğitim programları yürütülmesini planlıyor. Kadın sünnetinin sağlık riskleri arasında aşırı kanama, enfeksiyon, doğum komplikasyonları ve psikolojik travma yer alıyor. Uzun vadede idrar yolu sorunları, cinsel işlev bozuklukları ve kısırlığa da yol açabiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kadın sünneti, başta Afrika olmak üzere Orta Doğu ve Asya'nın bazı bölgelerinde yaygın. Latin Amerika'da ise daha nadir görülmesine rağmen Kolombiya ve Panama gibi ülkelerde yerli topluluklar arasında varlığını sürdürüyor. Birleşmiş Milletler, 2030 yılına kadar kadın sünnetini sona erdirmeyi hedefleyen Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında küresel bir kampanya yürütüyor. Kolombiya'daki yasa tasarısı, bu hedefe ulaşma yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Uluslararası Af Örgütü ve diğer insan hakları örgütleri, ülkedeki gelişmeyi yakından takip ediyor. Kadın sünnetinin sona erdirilmesi için toplumsal farkındalığın artırılması ve yasal düzenlemelerin yanı sıra, mağdurlara psikososyal destek sağlanması gerektiği vurgulanıyor. Kolombiya'nın bu konuda atacağı adımlar, bölgedeki diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki bu yasal düzenleme, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de, küresel kadın hakları mücadelesinde önemli bir referans noktası oluşturuyor. Türkiye, kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda uluslararası sözleşmelere taraf olup, bu alanda yasal düzenlemeler yapmıştır. Kolombiya'nın kadın sünnetine karşı aldığı önlemler, benzer uygulamaların önlenmesi için Türkiye'de de farkındalık yaratabilir. Ayrıca Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda kadın sağlığı ve hakları konularında işbirliğini geliştirebilir. Bu gelişme, küresel ölçekte kadın haklarının korunmasına yönelik artan hassasiyeti göstermesi açısından da dikkate değerdir.
