Kolombiya, bu ay sığır eti üretiminde orman tahribatını durdurmayı hedefleyen tarihi bir yasayı kabul etti. Yasa, sığır etinin çiftlikten sofraya kadar izlenebilirliğini zorunlu kılıyor ve çevre örgütlerine göre, hayvancılığın en büyük orman kaybı nedenlerinden biri olduğu Amazon bölgesi için bir model oluşturabilir. Yasa, ülkenin et üreticilerinin sığırlarının doğum yerinden kesimhaneye kadar her aşamasını belgelemesini gerektiriyor. Bu düzenleme, Kolombiya'nın 2022'de imzaladığı ve 2030'a kadar ormansızlaşmayı sıfırlama taahhüdünün bir parçası olarak görülüyor.
Yasanın ayrıntıları ve arka planı
Yasa, Kolombiya Kongresi'nde geniş bir destekle kabul edildi ve Devlet Başkanı Gustavo Petro tarafından onaylandı. Yeni düzenlemeye göre, sığır eti tedarik zincirindeki tüm aktörler -çiftçiler, besiciler, nakliyeciler, mezbahalar ve perakendeciler- her bir hayvanın kökenini, hareketlerini ve sağlık durumunu kaydetmekle yükümlü olacak. Bu bilgiler, ulusal bir veri tabanında toplanacak ve yetkililer tarafından denetlenecek. Amaç, kaçak kesim ve yasadışı otlatma gibi ormansızlaşmaya yol açan uygulamaları ortadan kaldırmak. Çevre örgütleri, yasanın etkili bir şekilde uygulanması halinde Kolombiya'nın Amazon bölgesindeki orman kaybını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor. Ancak bazı üreticiler, izleme sisteminin maliyetli olacağı ve küçük çiftçiler için zorluklar yaratacağı endişesini dile getiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kolombiya, Brezilya ve Peru'nun ardından Amazon'da en fazla ormansızlaşma yaşanan üçüncü ülke. Sığır yetiştiriciliği, Amazon bölgesindeki orman kaybının yüzde 80'inden sorumlu tutuluyor. Kolombiya'nın bu adımı, bölgedeki diğer ülkeler için de bir örnek teşkil edebilir. Brezilya'da benzer bir izleme sistemi mevcut ancak uygulamada sorunlar yaşanıyor. Uzmanlar, Kolombiya'nın yasasının başarılı olması halinde, uluslararası et ticaretinde de yeni standartlar getirebileceğini belirtiyor. Özellikle Avrupa Birliği, ithal ettiği ürünlerde ormansızlaşma izini sürmeye yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Kolombiya'nın bu girişimi, küresel et tedarik zincirinde şeffaflık ve sürdürülebilirlik taleplerine de yanıt veriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'nın bu yasası, Türkiye için dolaylı da olsa önemli bir gelişme. Türkiye, et ürünleri ticaretinde önemli bir oyuncu olmasa da, küresel gıda tedarik zincirindeki şeffaflık ve sürdürülebilirlik trendleri, Türk gıda sektörünü de etkileyecek. Özellikle AB ile olan Gümrük Birliği görüşmelerinde, çevresel standartlar konusu giderek daha fazla öne çıkıyor. Türkiye'nin kendi et üretiminde izlenebilirlik sistemini güçlendirmesi, hem ihracat pazarlarına erişimini kolaylaştırabilir hem de tüketici güvenini artırabilir. Ayrıca, Amazon gibi kritik ekosistemlerin korunmasına yönelik küresel çabalar, Türkiye'nin iklim değişikliği ile mücadeledeki uluslararası itibarına da katkıda bulunabilir. Ancak doğrudan bir ekonomik etki şu an için beklenmemektedir.
