Kolombiya, kadın sünneti olarak bilinen kadın genital mutilasyonunu (FGM) tamamen yasaklamayı hedefleyen bir yasa teklifini gündemine aldı. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), klitorisin tamamen veya kısmen kesilmesini içeren bu uygulamanın kadınlarda ciddi fiziksel ve psikolojik sağlık sorunlarına yol açtığını vurguluyor. Güney Amerika ülkesinde özellikle kırsal bölgelerde ve yerli topluluklar arasında varlığını sürdüren bu gelenek, uluslararası insan hakları örgütlerinin de tepkisini çekiyor. Yasa teklifinin önümüzdeki haftalarda kongrede oylanması bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
Kolombiya'da kadın sünneti, özellikle Pasifik kıyısındaki Emberá yerli topluluğunda yaygın olarak uygulanıyor. Geleneksel olarak kız çocuklarının ergenliğe geçiş ritüelinin bir parçası olarak yapılan bu işlem, genellikle hijyenik olmayan koşullarda ve anestezi kullanılmadan gerçekleştiriliyor. WHO verilerine göre, dünya genelinde 200 milyondan fazla kadın ve kız çocuğu bu uygulamaya maruz kalmış durumda. Kolombiya'da resmi bir istatistik bulunmamakla birlikte, insan hakları grupları ülkede binlerce kız çocuğunun risk altında olduğunu tahmin ediyor.
Yasa teklifi, kadın sünnetini suç kapsamına alarak 5 ila 12 yıl arasında hapis cezası öngörüyor. Ayrıca, bu uygulamayı teşvik eden veya kolaylaştıran kişilere de ağır yaptırımlar getirilmesi planlanıyor. Ancak bazı yerli liderler, yasağın kültürel gelenekleri hedef aldığı gerekçesiyle karşı çıkıyor. Hükümet ise sağlık ve eğitim kampanyalarıyla farkındalık yaratmayı ve geleneksel uygulamaların alternatiflerini sunmayı amaçlıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Latin Amerika ülkeleri arasında kadın sünnetini açıkça yasaklayan ülke sayısı oldukça az. Brezilya, Meksika ve Peru gibi ülkelerde benzer yasalar bulunurken, uygulamanın tamamen ortadan kaldırılması için uluslararası toplumun baskısı artıyor. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women), FGM'nin 2030 yılına kadar sona erdirilmesini hedefleyen Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında ülkeleri harekete geçmeye çağırıyor. Kolombiya'nın bu adımı, bölgede örnek teşkil edebilir ve diğer Latin Amerika ülkelerini benzer yasalar çıkarmaya teşvik edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'nın kadın sünnetini yasaklama girişimi, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de, küresel kadın hakları mücadelesi açısından önemli bir adımdır. Türkiye, kadına yönelik şiddetle mücadelede uluslararası sözleşmelere taraf olup İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesiyle eleştirilmiştir. Bu tür yasaklar, Türkiye'nin de kadın hakları konusundaki uluslararası yükümlülüklerini hatırlatmakta ve iç politikada benzer düzenlemelerin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin Afrika ve Ortadoğu'daki diplomatik ilişkileri bağlamında, FGM ile mücadele konusunda iş birliği fırsatları doğabilir.
