Kolombiya'nın Cali kentinde pazartesi günü meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki depremin ardından enkaz altında kalan yakınlarını arayan aileler, yetkililerin yavaş müdahalesine isyan ediyor. Deprem, ülkenin batısındaki Valle del Cauca bölgesini vururken, özellikle Cali'de çok sayıda binanın çökmesine neden oldu. Kurtarma ekiplerinin sahaya geç ulaşması ve arama çalışmalarının yetersiz kalması, enkaz altındaki depremzedelerin yakınlarını umutsuzluğa sürüklüyor. Yerel yetkililer, arama kurtarma operasyonlarının yoğun bir şekilde devam ettiğini açıklasa da, aileler sahada gördükleri tablodan memnun değil.
Gelişmenin arka planı: Depremin yıkıcı etkisi ve ilk müdahale
Pazartesi gecesi yerel saatle 21.30'da meydana gelen deprem, Kolombiya'nın Pasifik kıyısındaki Chocó bölgesinde başlayarak Cali ve çevresinde şiddetli bir şekilde hissedildi. Depremin merkez üssü, yerin yaklaşık 50 kilometre derinliğinde olarak kaydedildi. Bu derinlik, sarsıntının geniş bir alanda hissedilmesine ve bazı binaların dayanıksız olması nedeniyle çökmelerine yol açtı. Cali Belediye Başkanı Alejandro Eder, depremin ardından yaptığı açıklamada, şehir genelinde en az 12 binanın yıkıldığını veya ağır hasar aldığını belirtti.
Arama kurtarma çalışmaları, depremin hemen ardından ulusal afet ajansı UNGRD koordinasyonunda başladı. Ancak bölgeye ulaşan ekiplerin sayısı, enkaz altında kalan kişi sayısına oranla yetersiz kaldı. Kurtarma köpekleri ve termal kameralarla yürütülen çalışmalarda şu ana kadar 23 kişinin kurtarıldığı, ancak en az 40 kişinin hâlâ kayıp olduğu bildiriliyor. Arama çalışmalarının yavaş ilerlemesinin en büyük nedeni, bazı binaların dengesiz olması ve ikinci bir çökme riskine karşı ekiplerin dikkatli hareket etmesi. Ancak aileler, bu gerekçeleri yeterli bulmuyor.
Cali'deki San Fernando Mahallesi'nde enkaz altında kalan annesini bekleyen Maria Fernanda Quintero, yerel televizyona yaptığı açıklamada, "Annem enkazın altında, sadece birkaç metrelik bir alanın altında. Ama ekipler hâlâ çevredeki binaları kontrol ediyor, buraya gelmiyorlar. Saatlerdir bekliyoruz, her an onu kaybedebiliriz" dedi. Benzer tepkiler, şehrin farklı noktalarında da yükseliyor. Aileler, enkaz altındaki yakınlarının seslerini duyabildiklerini ancak kurtarma ekiplerinin yeterli sayıda olmaması nedeniyle müdahale edemediklerini dile getiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Depremin jeopolitik etkileri
Kolombiya, deprem kuşağında yer alan bir ülke olarak sık sık sismik hareketlere maruz kalıyor. Ancak bu son deprem, özellikle altyapı direnci konusundaki zafiyetleri bir kez daha gözler önüne serdi. Bilim insanları, depremin büyüklüğünün ve yıkıcı etkisinin, bölgedeki yapılaşmanın deprem yönetmeliklerine uygunluğunu sorgulattığını belirtiyor. Deprem ayrıca Kolombiya'nın komşuları Ekvador ve Panama'da da hissedilirken, bölge ülkeleri dayanışma mesajları yayınladı.
Uluslararası toplum, Kolombiya'ya yardım teklifinde bulunurken, arama kurtarma ekiplerinin güçlendirilmesi için çağrılar yapılıyor. Amerika Kıtası Örgütü (OAS) ve Birleşmiş Milletler, hızlı bir değerlendirme ekibinin bölgeye gönderilmesi için hazırlıklara başladı. Bu durum, afet yönetiminin uluslararası iş birliği açısından önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Depremin ardından Kolombiya hükümeti, olağanüstü hal ilan ederken, bölgeye mali yardım ve insani yardım sevkiyatı başlattı.
Öte yandan, depremin etkisiyle bölgedeki ekonomik faaliyetlerde kısa vadeli bir yavaşlama yaşanması bekleniyor. Cali, ülkenin önemli ekonomik merkezlerinden biri olarak, tarım ve sanayi sektörlerinde üretim kayıpları yaşayabilir. Depremin, Kolombiya'nın kalkınma hedeflerine de olumsuz yansıyacağı öngörülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki depremin Türkiye ile doğrudan bir bağlantısı bulunmuyor. Ancak afet yönetimi konusunda Türkiye, özellikle 6 Şubat depremlerinin ardından kazandığı deneyimle, uluslararası yardım çalışmalarında öne çıkan ülkelerden biri haline geldi. Kolombiya'ya arama kurtarma ekipleri ve insani yardım gönderilmesi, Türkiye'nin afet diplomasisindeki etkinliğini artırabilir. Ayrıca, deprem kuşağında yer alan Türkiye ile Kolombiya arasında, depreme dayanıklı yapılaşma ve erken uyarı sistemleri konularında teknik iş birliği fırsatları doğabilir. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel ve küresel ölçekte insani yardım ve kriz yönetimindeki rolünü güçlendirebilir.
