Kolombiya'nın batısındaki Chocó bölgesinde geçtiğimiz hafta meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki deprem, büyük yıkıma yol açtı. Vali Nubia Carolina Córdoba, bölge sakinlerini "acı, açlık ve evsizliğin" beklediğini belirterek, durumun ciddiyetine dikkat çekti. Deprem, çoğunluğu Afro-Kolombiyalı ve yerli halktan oluşan Chocó'da altyapıyı tahrip etti; yüzlerce ev yıkıldı, binlerce kişi evsiz kaldı. Kurtarma ekipleri enkaz altında kalanları arama çalışmalarını sürdürürken, bölgeye insani yardım ulaştırılması için seferberlik başlatıldı.
Gelişmenin Arka Planı
Deprem, 19 Ocak 2025 tarihinde yerel saatle sabah saatlerinde meydana geldi. Merkez üssü, Chocó'nun başkenti Quibdó'nun yaklaşık 50 kilometre güneybatısı olarak belirlendi. Kolombiya Jeoloji Servisi'ne göre depremin büyüklüğü 6,1 olarak ölçüldü ve artçı sarsıntılar devam ediyor. Bölgede şu ana kadar en az 47 kişinin hayatını kaybettiği, 300'den fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Ancak bu rakamların artmasından endişe ediliyor; çünkü arama kurtarma çalışmaları hâlâ sürüyor.
Chocó, Kolombiya'nın en yoksul bölgelerinden biri. Pasifik kıyısında yer alan bu bölge, yıllardır silahlı çatışmalar, uyuşturucu kaçakçılığı ve devlet ihmalinin gölgesinde yaşıyor. Bölge nüfusunun yaklaşık %80'i Afro-Kolombiyalı, %10'u ise yerli halklardan oluşuyor. Altyapı eksiklikleri, deprem sonrası yardım çalışmalarını zorlaştırıyor; birçok köy karayoluyla ulaşılamaz durumda. Hükümet, bölgeye helikopterlerle yardım gönderiyor, ancak lojistik sorunlar yardımların ulaşmasını geciktiriyor.
Vali Córdoba, yaptığı açıklamada, "Bölgemiz zaten kırılgan bir yapıya sahipti; bu deprem, var olan yaraları daha da derinleştirdi. İnsanlarımız şu anda sokaklarda, yağmurun altında, yiyecek ve temiz sudan yoksun şekilde bekliyor" dedi. Ayrıca, merkezi hükümetten daha fazla destek talebinde bulunarak, bölgeye özel bir yardım planı oluşturulmasını istedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Deprem, sadece Chocó'yu değil, aynı zamanda Kolombiya'nın kuzeybatısındaki birçok bölgeyi de etkiledi. Komşu Antioquia ve Valle del Cauca bölgelerinde de deprem hissedildi; ancak can kaybı ve hasar en yoğun şekilde Chocó'da yaşandı. Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, depremin ardından bölgeye ziyarette bulunarak, "Federal hükümet olarak tüm imkânlarımızı seferber ediyoruz. Chocó'nun yeniden inşası için uzun vadeli bir plan hazırlanacak" açıklamasını yaptı.
Uluslararası toplumdan da yardım teklifleri geliyor. Birleşmiş Milletler, Dünya Gıda Programı ve Kızıl Haç, bölgeye acil insani yardım gönderilmesi için hazırlıklara başladı. ABD ve Avrupa Birliği de taziye mesajları yayımlayarak, teknik destek ve fon sağlayabileceklerini bildirdi. Ancak, bölgenin uzun süredir devam eden yoksulluk ve altyapı sorunları, depremin yaralarının sarılmasını zorlaştırıyor. Uzmanlar, Chocó'nun deprem sonrası toparlanmasının yıllar alabileceğini ve uluslararası desteğin kritik önem taşıdığını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu deprem, Türkiye'nin doğal afetlere müdahale konusundaki deneyimini hatırlatıyor. 2023 Kahramanmaraş depremlerinde olduğu gibi, Türkiye afet sonrası arama-kurtarma ve insani yardım konularında önemli bir kapasiteye sahip. Chocó'da yaşanan bu felaket, Türkiye'nin Latin Amerika ile ilişkilerinde insani diplomasi alanında bir fırsat sunabilir. Türkiye, bölgeye yardım göndererek Kolombiya ile ilişkilerini güçlendirebilir ve uluslararası dayanışma mesajı verebilir. Ayrıca, benzer coğrafi koşullara sahip bölgelerdeki afet risklerine dikkat çekerek, bu tür felaketlere karşı hazırlıklı olmanın önemini vurgulamak Türkiye'nin dış politika söyleminde yer bulabilir.
