Kolombiya, 2016 yılında FARC gerillalarıyla imzaladığı tarihi barış anlaşmasının ardından beklenmedik bir sorunla karşı karşıya: kokain üretimi üç katına çıktı. Barış süreciyle silahlarını bırakan solcu gerillaların yerini, uyuşturucuyu Avrupa ve Asya pazarlarına taşıyan suç örgütleri aldı. Ülkede koka ekimi ve kokain üretimi, barışın getirdiği umutları gölgede bırakarak rekor seviyelere ulaştı.
Barışın getirdiği boşluk
2016 anlaşması, elli yılı aşkın süredir devam eden iç savaşı sona erdirmeyi hedefliyordu. FARC'ın silah bırakması, uyuşturucu ticaretinde de bir boşluk yarattı. Ancak bu boşluk, daha küçük ve daha agresif suç grupları tarafından hızla dolduruldu. Kolombiya hükümetinin uyuşturucuyla mücadele stratejileri, bu yeni yapılanma karşısında yetersiz kaldı. Koka yaprağı üretimi, ülkenin uzak bölgelerinde patlama yaparken, uyuşturucu kartelleri üretim ve nakliye yöntemlerini çeşitlendirdi. Özellikle Avrupa ve Asya'daki artan talep, üretimi tetikleyen en önemli faktör oldu.
Küresel boyut ve Avrupa-Asya rotası
Kolombiya, dünyanın en büyük kokain üreticisi konumunda. Barış anlaşmasından sonra üretimin katlanması, küresel uyuşturucu pazarını da derinden etkiledi. Avrupa'ya kaçakçılıkta kullanılan yeni rotalar Asya'ya kadar uzanıyor. Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi'ne göre, kıtada kokain kullanımı son yıllarda arttı. Bu talep, Kolombiya'daki üretimi körüklerken, Asya ülkeleri de giderek daha büyük bir pazar haline geliyor. Uzmanlar, küresel uyuşturucu ticaretinin yılda 500 milyar dolara ulaştığını tahmin ediyor. Kolombiya'nın bu pastadaki payı, barış sürecinin başarısız olması durumunda daha da artabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki kokain üretiminin artması, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, küresel uyuşturucu ticaretinin yeni rotaları dolayısıyla dolaylı riskler taşıyor. Batı Afrika üzerinden Avrupa'ya ulaşan kokain, Balkan rotası üzerinden Türkiye'ye de sızabilir. Ayrıca, Türkiye'nin son yıllarda artan deniz gücü ve sınır güvenliği önlemleri, bu tür kaçakçılık girişimlerine karşı dikkatli olmayı gerektiriyor. Küresel uyuşturucu pazarındaki bu büyüme, Türk emniyet birimlerinin uluslararası işbirliğini artırmasını ve yeni tehditlere karşı hazırlıklı olmasını zorunlu kılıyor.
