Altın ürünlerinde sık kullanılan "24 ayar", "999" veya "995" ifadeleri, mevzuatta belirli eşiklere karşılık geliyor. Türkiye'deki düzenleme, ürün sınıfına göre asgari saflık ve zorunlu işaret setleri tanımlıyor.
Standart işlenmemiş maden
Bu sınıfta altın saflığı en az 995/1000 olmak zorunda. Her külçe ve barda ayar damgası, rafineri amblemi veya damgası ve saflık ayarı bulunuyor. Bir kilogramdan küçük ürünlerde gram veya ons cinsinden brüt ağırlık belirtiliyor. 10 gram ve altındaki bar ve külçelerde seri numarası paket üzerinde gösterilebiliyor; yani çok küçük ürünlerde numaranın ürünün kendisinde olmaması bir eksiklik değil.
Basılı kıymetli maden
Basılı altında da asgari saflık 995/1000. Ürün üzerinde rafineri amblemi veya damgası, seri numarası, ağırlık, saflık ayarı ve GOLD ya da AU ibaresi bulunuyor. Önemli bir biçim kuralı var: basılı kıymetli maden yalnızca dikdörtgensel şekilde üretilebiliyor. Dikdörtgen dışı bir form, bu sınıfa uymuyor demektir.
Resmî konsolide genelgede basılı altın için ağırlık aralığı 11-100 gram olarak yer alıyor. Daha küçük yatırım ürünleri, standart işlenmemiş bar veya külçe sınıfında ele alınabiliyor.
Ambalaj tarafındaki işaretler
Paket üzerinde Darphane tarafından üretilen seri numarası, KMTS benzersiz kodu ve bandrol bulunuyor. Bu üçlü, ürünün Kıymetli Maden Takip Sistemi kapsamında kimliklendirildiğini gösteren ambalaj tarafındaki işaret seti.
Nasıl kontrol edilir?
Bu standartlar, alım anında gözle yapılabilecek kontrollere doğrudan çevrilebiliyor: saflık ayarı 995 veya üzerinde mi, rafineri amblemi var mı, ağırlık yazıyor mu, basılı üründe GOLD ya da AU ibaresi bulunuyor mu, ambalajda bandrol ve seri numarası yerinde mi? Bu kontrollerin sıralı hâli gram altın ambalaj kontrol listesi sayfasında toplanmış durumda.
Standart dışı ürünler
Takı amaçlı üretilen ürünler farklı ayarlarda olabiliyor ve bu sınıfların dışında kalıyor. Yatırım amaçlı fiziki altın ile takı altını arasındaki bu ayrım, fiyat karşılaştırmalarında sık gözden kaçıyor. İşçilik payı, yatırım ürünlerinde çok daha düşük.
Şüphe hâlinde
İşaretlerde eksiklik ya da tutarsızlık görülüyorsa işlem tamamlanmadan durulmalı. Satın alma sonrası şüphe oluştuysa izlenecek adımlar şüpheli altın için ne yapılır başlığında ele alınıyor.