ABD Temsilciler Meclisi üyesi Ro Khanna (Demokrat-Kaliforniya), Cuma günü New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin (Demokrat) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun tutuklanması yönündeki çağrısına destek verdi. Netanyahu'nun önümüzdeki hafta ABD'yi ziyaret etmesi beklenirken, Khanna, Başkan Joe Biden'ın Netanyahu'yu veya Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i tutuklaması gerektiğini söyledi. Bu açıklama, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Netanyahu hakkında savaş suçu iddialarıyla tutuklama emri çıkarmasının ardından geldi. Khanna, Netanyahu'nun ziyaretinin, uluslararası hukukun üstünlüğünün test edileceği bir an olduğunu vurguladı.
Arka Plan: Netanyahu'nun ABD Ziyareti ve UCM Kararı
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Kongresi'nin ortak oturumuna hitap etmek üzere önümüzdeki hafta Washington'u ziyaret edecek. Bu ziyaret, UCM'nin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze'de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle tutuklama emri çıkarmasının ardından gerçekleşiyor. UCM'nin kararı, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı; bazı ülkeler kararı memnuniyetle karşılarken, İsrail ve ABD yönetimi kararı reddetti. Khanna, bu bağlamda ABD'nin UCM kararını ciddiye alması gerektiğini belirterek, "Uluslararası hukuk, siyasi çıkarlara göre seçici uygulanmamalıdır. ABD, adaletin önünde herkesin eşit olduğu ilkesini savunmalıdır" dedi.
Khanna'nın açıklamaları, Demokrat Parti içinde Netanyahu'ya yönelik artan eleştirilerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Özellikle ilerici kanat, Biden yönetiminin İsrail'e koşulsuz desteğini sorgularken, Khanna gibi isimler İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına yönelik daha sert bir tutum takınılmasını talep ediyor. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ise daha önce Netanyahu'nun şehre gelmesi halinde tutuklanması gerektiğini söylemişti. Mamdani, New York'un uluslararası hukuka saygılı bir şehir olduğunu vurgulayarak, "Savaş suçlusu olarak görülen bir liderin şehrimizde serbestçe dolaşmasına izin veremeyiz" ifadelerini kullanmıştı.
Küresel Boyut: Uluslararası Hukuk ve Siyasi Dengeler
Khanna ve Mamdani'nin çağrıları, uluslararası hukukun uygulanması konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. UCM'nin kararları, üye ülkelerin tutuklama emirlerini uygulama yükümlülüğü doğuruyor; ancak ABD, UCM'nin yetkisini tanımıyor. ABD yönetimi, UCM'nin kararını "temelsiz" olarak nitelendirirken, İsrail'e desteğini sürdürüyor. Öte yandan, Avrupa Birliği üyesi bazı ülkeler, Netanyahu'nun ziyaret etmesi halinde tutuklanabileceğini belirtti. Bu durum, Batı dünyasında hukuk ile siyaset arasındaki gerilimi gözler önüne seriyor.
Netanyahu'nun ABD ziyareti, aynı zamanda İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına yönelik uluslararası baskının arttığı bir döneme denk geliyor. Güney Afrika'nın UCM'ye yaptığı başvuru sonrası alınan tutuklama kararı, birçok ülke tarafından desteklenirken, İsrail ve ABD bu kararı şiddetle reddediyor. Khanna'nın açıklamaları, ABD siyasetinde İsrail'e yönelik geleneksel desteğin sorgulanmaya başlandığına işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek ve uluslararası hukuka olan bağlılığı bağlamında önem taşıyor. Türkiye, UCM'nin kararını memnuniyetle karşılamış ve Netanyahu'nun yargı önüne çıkarılması gerektiğini savunmuştu. Khanna ve Mamdani gibi ABD'li siyasetçilerin bu yöndeki açıklamaları, Türkiye'nin tezlerini güçlendiriyor. Ayrıca, ABD'de İsrail politikalarına yönelik artan eleştiriler, Ankara'nın Washington ile ilişkilerinde İsrail konusunda daha rahat bir alan bulmasına yardımcı olabilir. Ancak ABD yönetiminin tutumunun değişmesi beklenmediğinden, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin davasını destekleme stratejisi devam edecektir.
