İslam Ulusu (Nation of Islam) hareketinin efsanevi isimlerinden Khadijah Farrakhan, 90 yaşında Chicago'daki evinde hayatını kaybetti. Hareketin lideri Louis Farrakhan'ın eşi olan Khadijah Farrakhan, özellikle Afro-Amerikan toplumunda önemli bir figür olarak tanınıyordu. Ailesi tarafından yapılan açıklamada, vefatının doğal nedenlerle gerçekleştiği ve özel bir cenaze töreni düzenleneceği belirtildi.
Uzun yıllara yayılan bir hayat hikayesi
1933 yılında doğan Khadijah Farrakhan, asıl adıyla Betsy Brown, genç yaşta İslam Ulusu'na katıldı ve 1950'lerde Louis Farrakhan ile evlendi. Çiftin dokuz çocuğu oldu. Hareket içinde "First Lady" unvanıyla anılan Khadijah Farrakhan, özellikle kadınların eğitimi ve aile yapısının güçlendirilmesi konularında aktif rol oynadı. Aynı zamanda hareketin yayın organı The Final Call'da da yazıları yayınlandı. Kendisi, İslam Ulusu'nun ırkçılığa karşı duruşu ve siyah toplumun güçlenmesi vizyonunun önemli bir sembolü haline gelmişti.
Khadijah Farrakhan'ın vefatı, hareketin kurucusu Elijah Muhammad ve Malcolm X ile birlikte anılan bir dönemin sona erdiğine işaret ediyor. Louis Farrakhan'ın sağlık sorunları nedeniyle kamuoyunda daha az görünmesi, hareketin geleceği hakkında soru işaretleri yaratırken, Khadijah Farrakhan'ın ölümü bu belirsizliği daha da artırdı. Hareketin liderliğinin mevcut yardımcılar tarafından devam ettirilmesi bekleniyor.
Bölgesel ve küresel yankılar
Khadijah Farrakhan'ın vefatı, sadece Amerika'da değil, Ortadoğu'da ve İslam dünyasında da yankı buldu. Özellikle İran ve Şii gruplarla yakın ilişkileri olan İslam Ulusu, Ortadoğu'da anti-emperyalist söylemleriyle tanınıyor. Khadijah Farrakhan, eşiyle birlikte İran, Suriye ve Libya gibi ülkelere ziyaretlerde bulunmuştu. Hareketin Filistin davasına verdiği destek de biliniyor. Ölümünün, İslam Ulusu'nun uluslararası temasları üzerinde kısa vadede bir etkisi olması beklenmiyor.
Afro-Amerikan toplumunda ise Khadijah Farrakhan, özellikle siyah kadınların güçlenmesi konusundaki çalışmalarıyla hatırlanacak. Hareketin kadın kollarının örgütlenmesinde önemli rol oynadı. Cenazesine binlerce kişinin katılması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ile İslam Ulusu arasında doğrudan bir ilişki bulunmamakla birlikte, hareketin İslam dünyasındaki anti-emperyalist söylemi, zaman zaman Türk kamuoyunda da yankı bulmuştur. Khadijah Farrakhan'ın vefatı, Türkiye açısından doğrudan bir dış politika etkisi yaratmasa da, İslam Ulusu'nun Amerikan siyasetindeki etkisinin azalması, küresel ölçekte Müslüman topluluklar arasındaki dengeleri dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin Afrika ve Amerika'daki Müslüman topluluklarla ilişkileri göz önüne alındığında, hareketin liderlik değişimi süreci takip edilmeye değerdir.