Kenyalı öğretmen Nelly Cheboi, ülkesindeki okul çocukları için bilgisayar laboratuvarları kurma çalışmaları nedeniyle CNN'in 2022 Yılın Kahramanı ödülüne layık görüldü. Ödül, her yıl dünyanın dört bir yanından sıra dışı insani çalışmalar yürüten kişilere veriliyor. Cheboi, kırsal bölgelerdeki okullara bağışlanan ikinci el bilgisayarları yenileyerek öğrencilere teknoloji eğitimi sağlıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Nelly Cheboi, Kenya'nın kırsal kesiminde yoksulluk içinde büyüdü. Eğitim hayatı boyunca teknolojiye erişimi hiç olmadı. Ancak azmi sayesinde ABD'de üniversite eğitimi aldı ve yazılım mühendisi olarak çalıştı. Memleketine döndüğünde, çocukların hâlâ kendisiyle aynı imkânsızlıklarla karşılaştığını gördü. 2018 yılında TechLit Africa adlı kâr amacı gütmeyen kuruluşu kurdu. Kuruluş, ABD'deki şirketlerden bağışlanan kullanılmış bilgisayarları toplayıp tamir ediyor ve Kenya'daki okullara laboratuvar olarak kuruyor. Bugüne kadar 100'den fazla okula ulaşan TechLit Africa, binlerce öğrenciye bilgisayar okuryazarlığı kazandırdı. Cheboi'nin çalışmaları, salgın döneminde uzaktan eğitimin önem kazanmasıyla daha da dikkat çekti.
CNN'in her yıl düzenlediği Yılın Kahramanı etkinliği, ünlü isimlerin katılımıyla gerçekleşen bir galayla sahiplerini buluyor. Bu yıl da aktörler, müzisyenler ve sporcular, dünyayı daha iyi bir yer haline getiren sıradan insanları onurlandırmak için bir araya geldi. Cheboi, ödülü alırken yaptığı konuşmada, "Bu ödül, teknolojiye erişimi olmayan milyonlarca çocuk adına bir umut ışığı" dedi. Kendisi gibi zorluklarla büyüyen çocuklara ilham vermek istediğini belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Cheboi'nin çalışması, Afrika'da eğitimde dijital uçurumun kapatılması açısından kritik bir örnek teşkil ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Sahra Altı Afrika'da okulların yalnızca yüzde 30'u bilgisayar laboratuvarına sahip. Pandemi sonrası dijital becerilerin önemi artarken, TechLit Africa gibi girişimler, kırsal bölgelerdeki çocukların geleceğe hazırlanmasına katkı sağlıyor. Cheboi'nin modeli, diğer gelişmekte olan ülkeler için de ilham kaynağı olabilir. Ödül, aynı zamanda küresel medyanın Afrika'daki olumlu hikâyelere daha fazla yer vermesi gerektiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nelly Cheboi'nin ödülü, Türkiye'nin Afrika açılımı ve eğitim alanındaki insani diplomasisi için de dersler içeriyor. Türkiye, son yıllarda Afrika'da okul inşası ve teknik eğitim projeleriyle öne çıkıyor. Cheboi'nin başarısı, sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda teknoloji eğitiminin önemini vurguluyor. Türk sivil toplum kuruluşları ve iş dünyası, benzer modellerle Afrika'da dijital okuryazarlık projeleri geliştirebilir. Ayrıca bu tür hikâyeler, Türkiye'nin yumuşak gücünü artıracak işbirliklerine zemin hazırlayabilir.
