Kenya, Hintli konglomerat Adani Group ile yapılan ve iki yıl önce iptal edilen imtiyaz anlaşmasının ardından, başkent Nairobi'deki Jomo Kenyatta Uluslararası Havalimanı'nın 2,9 milyar dolarlık modernizasyonu için Çinli bir firmayı seçti. Konuya yakın kaynaklar, seçilen firmanın Çin merkezli bir altyapı şirketi olduğunu ve sözleşmenin önümüzdeki haftalarda imzalanmasının beklendiğini belirtti. Anlaşma, havalimanının kapasitesini yıllık 10 milyon yolcudan 20 milyon yolcuya çıkarmayı ve kargo tesislerini genişletmeyi hedefliyor. Proje, Doğu Afrika'nın en büyük ekonomisi olan Kenya'nın havacılık altyapısını dönüştürme çabalarının bir parçası olarak görülüyor.
Adani'nin çekilmesi ve Çin'in yükselişi
Adani Group, 2022 yılında Kenya Havalimanları Otoritesi ile 30 yıllık bir imtiyaz anlaşması imzalamış, ancak anlaşma yerel siyasi muhalefet ve yolsuzluk iddiaları nedeniyle 2023'te iptal edilmişti. Adani'nin Kenya'daki diğer altyapı projelerindeki gecikmeleri de bu kararda etkili olmuştu. Çinli firmanın seçilmesi, Pekin'in Afrika'daki etkisini genişletme stratejisiyle örtüşüyor. Çin, son yıllarda Kenya'ya demiryolu, liman ve karayolu projeleri için milyarlarca dolar yatırım yapmış durumda. Uzmanlar, bu anlaşmanın Çin'in Afrika'daki Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki etkisini daha da artırabileceğini belirtiyor. Kenya hükümeti, projenin yerel istihdamı artırmasını ve turizm sektörüne katkı sağlamasını bekliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Havalimanı modernizasyonu, Doğu Afrika'da havacılık merkezi olma yarışında Kenya'nın elini güçlendirecek. Etiyopya Havayolları'nın Addis Ababa merkezli büyümesi ve Ruanda'nın havalimanı yatırımları göz önüne alındığında, Nairobi'nin rekabet gücünü koruması kritik önem taşıyor. Küresel ölçekte ise bu anlaşma, gelişmekte olan ülkelerde altyapı yatırımlarında Çin ile Hindistan arasındaki rekabeti yansıtıyor. Adani'nin Kenya'dan çekilmesi, Hindistan'ın Afrika'daki ekonomik nüfuzu için bir gerileme olarak yorumlanırken, Çin'in bu boşluğu doldurması Pekin'in küresel güneydeki stratejik ortaklıklarını pekiştiriyor. Ayrıca, anlaşmanın finansman detayları henüz netleşmemiş olsa da, Çin Exim Bankası veya diğer Çinli kreditörlerin projeye destek vermesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika'da özellikle havalimanı yatırımları ve inşaat projelerinde aktif bir oyuncu olarak öne çıkıyor. Kenya'nın bu büyük ihalesini bir Çin firmasının kazanması, Türk şirketlerinin bölgedeki fırsatları kaçırdığına işaret edebilir. Ancak Türkiye, Somali, Etiyopya ve Sudan gibi ülkelerde havalimanı ve altyapı projeleri yürütüyor; Kenya pazarına giriş için alternatif yollar bulunabilir. Ayrıca, Türkiye'nin savunma ve enerji alanlarındaki işbirlikleri, altyapı projelerinde de sinerji yaratma potansiyeli taşıyor. Küresel ölçekte Çin'in Afrika'daki nüfuzunun artması, Türkiye'nin bu kıtadaki dengeli politikasını yeniden değerlendirmesini gerektirebilir.
