Katar'ın eski Emiri Şeyh Hamad bin Halife Al Sani, 74 yaşında vefat etti. Küçük bir Körfez ülkesini kuşaktan kısa bir sürede küresel bir aktöre dönüştüren lider, 2013 yılında oğlu Şeyh Temim bin Hamad Al Sani lehine tahttan çekilmişti. Hamad bin Halife, Katar'ın doğal gaz zenginliklerini kullanarak ülkeyi uluslararası diplomaside, medyada ve ekonomide söz sahibi bir merkez haline getiren vizyoner bir yönetici olarak anılıyor.
Gelişmenin arka planı
Şeyh Hamad bin Halife, 1995 yılında babası Şeyh Halife bin Hamad Al Sani'den kansız bir darbeyle yönetimi devraldı. Göreve gelir gelmez Katar'ı modernleştirme ve dönüştürme yolunda hızlı adımlar attı. Ülkenin devasa kuzey sahasındaki doğal gaz rezervlerini işletmeye açarak, Katar'ı dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatçısı haline getirdi. Bu ekonomik atılım, Katar'ın uluslararası alanda etkinliğini artırmasının temelini oluşturdu.
Hamad bin Halife döneminde Katar, El-Cezire medya ağını kurarak bölgesel ve küresel haber akışında belirleyici bir rol oynadı. Ayrıca ülke, ABD'nin en büyük askeri üslerinden birine ev sahipliği yaparken, aynı zamanda Hamas, Taliban gibi gruplarla diyalog kurarak arabulucu rolü üstlendi. 2011 Arap Baharı sırasında Mısır, Libya ve Suriye'deki muhalif gruplara verdiği destek, bölgesel dengeleri etkiledi.
Bölgesel ve küresel boyut
Hamad bin Halife'nin mirası, Katar'ın küçük bir emirlikten uluslararası bir oyuncuya dönüşmesiyle özdeşleşmiştir. Onun döneminde Katar, enerji diplomasisi, medya gücü ve iddialı dış politikasıyla tanındı. 2017-2021 yılları arasında Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve Mısır tarafından uygulanan abluka, Katar'ın bu dönemde kurduğu bağımsız duruşun bir sonucuydu. Ablukaya rağmen Katar, Türkiye ve İran'ın desteğiyle ayakta kaldı ve krizden güçlenerek çıktı. Hamad bin Halife, ülkesinin 2022 FIFA Dünya Kupası'nı kazanmasında da kilit rol oynadı; oğlu Temim bu projeyi tamamladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hamad bin Halife döneminde Katar ile Türkiye arasında güçlü bir stratejik ortaklık gelişti. Türkiye, özellikle 2017 Körfez ablukası sırasında Katar'ın yanında yer aldı ve ülkeye askeri ve ekonomik destek sağladı. Türk inşaat firmaları, Dünya Kupası altyapı projelerinde önemli rol oynadı. Hamad bin Halife'nin ölümü, bu yakın ilişkilerde bir değişiklik yaratmasa da, bölgesel dengeler açısından Katar'ın yeni dönemde nasıl bir dış politika izleyeceği merak konusu. Türkiye, Katar ile olan enerji işbirliği ve yatırım ortaklığını sürdürerek Körfez'deki etkinliğini koruyacaktır.
