Polonya'da yaşayan milyonlarca Ukraynalı, gelecek yıl yapılması planlanan parlamento seçimlerinde siyasi arenanın en sıcak konularından biri haline geliyor. Ülkede artan Ukrayna karşıtı söylemler, özellikle siyasi yelpazenin sağ kanadında belirginleşirken, bu durumun iki ülke arasındaki hassas dengeleri nasıl etkileyeceği merak konusu. Polonya, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından en fazla Ukraynalı mülteciye ev sahipliği yapan ülke konumunda. Ancak savaşın yarattığı ekonomik yük ve toplumsal gerilimler, siyasi partilerin Ukrayna karşıtı söylemleri seçim malzemesi yapmasına zemin hazırlıyor.
Yüzyıllık Düşmanlıkların Gölgesinde Bir Seçim
Polonya ve Ukrayna arasındaki tarihi düşmanlık, özellikle II. Dünya Savaşı döneminde yaşanan Volhynia katliamı gibi olaylarla derinleşmişti. O dönemde Ukraynalı milliyetçiler tarafından öldürülen on binlerce Polonyalı, iki ülke arasında hala taze bir yara. Şimdi ise bu tarihi travma, siyasi partiler tarafından Ukrayna karşıtı bir söylem olarak yeniden canlandırılıyor. Polonya'nın iktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS), Ukrayna'ya verdiği destekle bilinirken, aşırı sağcı Konfederasyon Partisi, Ukraynalı mültecilerin ülkeye yük olduğunu iddia ederek seçim kampanyasını bu söylem üzerine inşa ediyor. Parti liderleri, “Polonya önce Polonyalılar” sloganıyla, Ukraynalılara sağlanan sosyal yardımların kısıtlanmasını savunuyor. Bu söylem, özellikle büyük şehirlerde Ukraynalılarla birlikte yaşamaktan rahatsız olan bazı Polonyalılar arasında karşılık buluyor.
Ukrayna'nın Endişeleri ve Avrupa Boyutu
Polonya'daki bu gelişmeler, Kiev'de büyük bir endişeyle izleniyor. Ukrayna, savaşın en yoğun döneminde Polonya'nın desteğine muhtaç durumda. Ancak Polonya'daki siyasi iklim değişikliği, mülteci kabulü ve askeri yardım gibi konularda aksamalara yol açabilir. AB yetkilileri de Polonya'daki aşırı sağcı söylemin, birlik içinde Ukrayna'ya verilen desteği zayıflatabileceğinden endişe ediyor. Öte yandan, Polonya'nın Ukrayna sınırında artan gerginlikler, AB'nin doğu sınırlarındaki güvenlik politikalarını da etkileyebilir. Eğer Polonya, Ukrayna'ya verdiği desteği azaltırsa, AB'nin Rusya'ya karşı ortak tutumu zedelenebilir ve Ukrayna'nın savunma kabiliyeti zarar görebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Polonya-Ukrayna arasındaki bu siyasi gerilim, Türkiye açısından Karadeniz güvenliği ve bölgesel istikrar bağlamında önem taşımaktadır. Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında aktif bir arabulucu rolü oynarken, Polonya'nın Ukrayna'ya desteğini azaltması, Kiev'in elini zayıflatabilir. Ayrıca Polonya'daki Ukraynalı mültecilere yönelik artan düşmanlık, Türkiye'de de benzer bir söylemin yükselmesine neden olabilir mi sorusu akla gelmektedir. Türkiye, Karadeniz'deki güç dengesini korumak ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne verdiği desteği sürdürmek için Polonya ile işbirliğini geliştirmeli, ancak iç siyasetteki aşırı sağcı söylemlerin etkisini de yakından izlemelidir. Bölgesel barış ve istikrar için, AB ve NATO içindeki bu tür kırılmaların minimuma indirilmesi kritik önemdedir.
