Kanada'nın kuzeybatı bölgelerinde şiddetlenen orman yangınlarından çıkan yoğun duman, rüzgârların etkisiyle güneye doğru ilerleyerek Toronto'yu turuncu bir tabakayla kapladı ve başta New York olmak üzere ABD'nin büyük şehirlerini tehdit etmeye başladı. Kanada Meteoroloji Dairesi'nin verilerine göre, Ontario eyaletinin büyük bölümünde hava kalitesi endeksi 'çok yüksek risk' seviyesine ulaşırken, Toronto Pearson Uluslararası Havalimanı'nda görüş mesafesi 1 kilometrenin altına düştü. Yetkililer, özellikle solunum yolu rahatsızlığı olanlar, yaşlılar ve çocuklar için dışarı çıkmama uyarısı yaptı.
Yangının boyutları ve New Jersey riski
Kanada genelinde halen 400'den fazla orman yangınının aktif olduğu, bunların 250'sinin kontrol altına alınamadığı bildiriliyor. Özellikle British Columbia, Alberta ve Saskatchewan eyaletlerinde etkili olan yangınlar, bu yıl 10 milyon hektardan fazla alanı kül etti. Rüzgâr tahminlerine göre duman bulutunun önümüzdeki günlerde New York ve New Jersey üzerinden Atlantik Okyanusu'na doğru ilerlemesi bekleniyor. New Jersey Valiliği, eyaletin hava kalitesi için 'turuncu' (hassas gruplar için sağlıksız) seviyesinde uyarı yayınlarken, 19 Temmuz'da New Jersey'de yapılması planlanan Dünya Kupası finalinin hava koşulları nedeniyle tehlikeye girebileceği endişesi dile getiriliyor. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, New Jersey ve New York için 'yoğun duman' uyarısı verdi ve vatandaşların gerekmedikçe dışarı çıkmamasını istedi.
Küresel iklim krizinin yeni yüzü
Kanada'daki orman yangınları, iklim değişikliğinin neden olduğu aşırı hava olaylarının sadece bölgesel değil, kıtalararası sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha gösterdi. Uzmanlar, kuzey enlemlerinde sıcaklıkların ortalamanın üzerinde seyretmesi ve uzun süreli kuraklığın yangın sezonunu uzattığına dikkat çekiyor. Kanada Hükümeti, yangın söndürme çalışmaları için Uluslararası Yardım Çağrısı yaparken, ABD, Meksika ve Avustralya'dan takviye ekipler bölgeye sevk edildi. Çevre örgütleri, bu yangınların atmosfere saldığı karbon miktarının küresel ısınmayı daha da hızlandırdığını belirtiyor. Dumanın ABD'nin doğu yakasına ulaşmasıyla birlikte hava kalitesi endeksleri Philadelphia, Washington DC ve Boston'da da 'sağlıksız' seviyelere yükselebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada'daki orman yangınlarının etkileri doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, bu olay küresel iklim krizinin sınır tanımadığını ve ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede daha etkin iş birliği yapması gerektiğini ortaya koyuyor. Türkiye, özellikle Akdeniz havzasında benzer orman yangınları riski taşıyan bir ülke olarak, Kanada deneyiminden yangın yönetimi ve sivil savunma konularında ders çıkarabilir. Ayrıca, ABD'nin doğu yakasında yaşanan hava kirliliği, Türk ihracatçıları için geçici bir lojistik sorun oluşturabilir; ancak bu durumun kalıcı bir ekonomik etkisi beklenmiyor. Uzun vadede, iklim değişikliğinin göç, gıda arzı ve enerji gibi alanlarda yaratacağı etkiler, Türkiye'nin dış politika ve güvenlik stratejilerinde dikkate alınması gereken bir boyut olarak öne çıkıyor.
