Kanada'nın en büyük havayolu şirketlerinden WestJet, 4 bin 400 uçuş görevlisinin Cuma günü başlattığı grevin ardından sendika ile erken Pazar sabahı saatlerinde geçici bir anlaşmaya vardı. Anlaşma, yüzlerce uçuşun iptal edilmesine ve on binlerce yolcunun mağdur olmasına neden olan iki günlük grevi sona erdirdi. Şirket, pazartesi gününden itibaren operasyonların kademeli olarak normale döneceğini açıkladı.
Grev Süreci ve Tarafların Açıklamaları
Kanada'nın en büyük ikinci havayolu şirketi olan WestJet'te çalışan uçuş görevlileri, ücret ve çalışma koşullarında iyileştirme talepleriyle Cuma günü iş bıraktı. CUPE (Kanada Kamu Çalışanları Sendikası) tarafından temsil edilen 4 bin 400 uçuş görevlisi, şirketin masaya yatırdığı son teklifi yetersiz bularak grev kararı almıştı.
Grev nedeniyle WestJet, ülke genelinde 800'den fazla uçuşu iptal etmek zorunda kaldı. Calgary merkezli havayolu, grevin başlamasıyla birlikte yolculara esneklik tanındığını ve biletlerin ücretsiz değiştirilebileceğini ya da iade edilebileceğini duyurmuştu. Ancak özellikle Kanada'nın doğu eyaletlerinde yoğun olarak yaşanan iptaller, yolcuların havalimanlarında uzun kuyruklar oluşturmasına neden oldu.
Sendika yetkilileri, grevin ardından yapılan açıklamada, "Üyelerimizin kararlılığı sayesinde adil bir anlaşma elde ettik. Bu anlaşma, uçuş görevlilerinin emeklerinin karşılığını alması ve daha iyi çalışma koşullarına kavuşması açısından önemli bir adım." ifadelerini kullandı. WestJet ise yaptığı yazılı açıklamada, "Müşterilerimize verdiğimiz rahatsızlıktan dolayı üzgünüz. Anlaşmanın hem çalışanlarımız hem de şirketimiz için en iyi sonucu olduğuna inanıyoruz." dedi.
Anlaşmanın detayları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı; ancak uçuş görevlilerinin önümüzdeki günlerde yapılacak oylamayla anlaşmayı onaylaması bekleniyor. Oylama sonucuna kadar grev resmi olarak sona ermiş olsa da, operasyonların tam olarak normale dönmesi birkaç gün alabilir. WestJet, iptal edilen uçuşların telafisi için ek seferler planladığını ve yolcuların rezervasyonlarını güncellemeleri gerektiğini duyurdu.
Küresel Havacılık Sektöründe İşçi Hareketleri
WestJet'teki bu grev, küresel havacılık sektöründe son dönemde yaşanan işçi hareketlerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Pandemi sonrası artan yolcu talebi ve sektördeki personel sıkıntısı, çalışanların daha iyi ücret ve koşullar için mücadele etmesine yol açıyor. Özellikle pilot ve kabin ekibi sendikaları, havayolu şirketleriyle yaşadıkları anlaşmazlıklarda greve gitme eğilimini artırdı.
Bu yıl içinde Avrupa'da Lufthansa, Ryanair ve easyJet gibi büyük havayollarında da benzer grevler yaşandı. ABD'de ise Delta Air Lines ve United Airlines gibi şirketlerde pilotlar, sözleşme görüşmelerinde grev tehdidinde bulunmuştu. Uzmanlar, küresel enflasyon ve yaşam maliyetindeki artışın, havacılık çalışanlarının ücret taleplerini güçlendirdiğini belirtiyor.
Kanada'da da havacılık sektörü, pandemi sonrası toparlanma sürecinde personel eksikliği ve artan maliyetlerle mücadele ediyor. WestJet grevinin, sektördeki işgücü sorunlarının çözümü açısından önemli bir test olduğu yorumları yapılıyor. Sendika, anlaşmanın sadece WestJet çalışanları için değil, tüm havacılık sektörü için emsal niteliğinde olduğunu savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada'daki bu gelişme, doğrudan Türk havayolu şirketlerini etkilemese de, küresel havacılık sektöründeki işçi hareketlerinin Türkiye'deki sendikal mücadelelere örnek teşkil edebileceği değerlendiriliyor. Türkiye'de de pandemi sonrası artan enflasyon ve yaşam maliyetleri, çalışanların ücret taleplerini artırdı. Ancak Türkiye'de toplu işçi eylemleri sınırlı; çünkü sendikal hareket ve grev hakkı, sektörel kısıtlamalara tabi. Yine de küresel anlamda işçi hareketlerinin güçlenmesi, Türk çalışanları üzerinde dolaylı bir etki yapabilir. Türk Hava Yolları ve diğer yerli havayolları, Kanada'daki grevden etkilenmedi; ancak uluslararası uçuşlarda bu tür grevlerin, havayolu şirketlerinin maliyetlerini ve yolcu memnuniyetini olumsuz etkileyebileceği hatırda tutulmalı.
