Kanada, yerli tarım üreticilerini ve gıda işleme sektörünü korumak amacıyla konserve sebze ithalatına yüzde 10 oranında geçici bir vergi getirdi. Kanada Maliye Bakanlığı tarafından Cuma günü yapılan açıklamada, söz konusu verginin ithal konserve sebzelere uygulanacağı ve yerli üreticilerin rekabet gücünü artırmayı hedeflediği belirtildi. Karar, özellikle ABD ve Çin gibi büyük konserve sebze ihracatçılarından yapılan ithalatı etkileyecek. Kanada, konserve sebze pazarında önemli bir ithalatçı konumunda bulunuyor ve bu adımın yerli üretimi teşvik etmesi bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
Kanada'da konserve sebze üretimi, son yıllarda artan ithalat baskısı altında kalmıştı. Özellikle düşük maliyetli üretici ülkelerden gelen ürünler, yerli firmaların pazar payını daraltmıştı. Kanada hükümeti, bu durumun yerli tarım sektöründe istihdam kaybına ve yatırım azalmasına yol açtığını değerlendiriyor. Maliye Bakanlığı, geçici verginin iki yıl süreyle uygulanacağını ve bu süre zarfında yerli üreticilerin rekabetçi hale gelmesi için destek programlarının devreye sokulacağını duyurdu. Kanada Gıda İşleme Birliği, kararı memnuniyetle karşılarken, bazı perakendeciler verginin tüketici fiyatlarına yansıyabileceği uyarısında bulundu. Kanada, yılda yaklaşık 500 milyon dolar değerinde konserve sebze ithal ediyor ve bu ithalatın büyük kısmı ABD'den gerçekleşiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Kanada'nın bu hamlesi, küresel ticaret savaşlarının tarım ürünlerine de sıçradığının bir işareti olarak yorumlanıyor. ABD, Kanada'nın en büyük ticaret ortaklarından biri olarak, bu vergiden en çok etkilenecek ülke konumunda. ABD'li konserve sebze üreticileri, Kanada pazarına erişimlerinin kısıtlanmasından endişe duyuyor. Öte yandan, Çin ve Meksika gibi diğer büyük ihracatçılar da Kanada'nın bu kararından olumsuz etkilenecek. Uzmanlar, Kanada'nın bu adımının Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına uygun olup olmadığının tartışılacağını belirtiyor. Kanada hükümeti, verginin geçici olduğunu ve DTÖ yükümlülükleriyle uyumlu olduğunu savunuyor. Ancak benzer korumacı önlemlerin diğer ülkeler tarafından da alınması halinde küresel ticaret akışlarında önemli değişiklikler yaşanabileceği ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, önemli bir sebze üreticisi ve ihracatçısı olmasına rağmen, Kanada'nın konserve sebze pazarında büyük bir paya sahip değil. Ancak bu gelişme, küresel ticarette artan korumacılığın bir örneği olarak Türk ihracatçılar için uyarıcı nitelikte. Türkiye'nin benzer vergi önlemleriyle karşılaşmaması için DTÖ kurallarına uyumlu ticaret politikaları izlemesi ve pazarlarını çeşitlendirmesi önem taşıyor. Ayrıca, Kanada'nın yerli üretimi teşvik eden bu adımı, Türkiye'nin de tarımda dışa bağımlılığı azaltma hedefleriyle örtüşüyor.
