Kanada Başbakanı Mark Carney, salı günü yaptığı açıklamada Hindistan ile yürütülen ticaret müzakerelerinde "iyi ilerleme" sağlandığını belirterek, iki ülkenin Aralık ortasında düzenlenecek G20 zirvesine kadar görüşmeleri tamamlamayı hedeflediğini söyledi. Carney ayrıca, anlayışına göre Hindistan'ın Başbakan Narendra Modi'nin görüşmelere katılacağını teyit ettiğini ifade etti. Bu açıklama, Kanada'nın ABD ile ticari ilişkilerinin giderek gerginleştiği bir dönemde geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Kanada ve Hindistan arasındaki ticaret görüşmeleri, 2023'te Sih ayrılıkçı lider Hardeep Singh Nijjar'ın Kanada'da öldürülmesinin ardından diplomatik krize sahne olmuş ve müzakereler askıya alınmıştı. İki ülke arasındaki ilişkiler, karşılıklı suçlamalar ve diplomatik misillemelerle uzun süre gergin kaldı. Ancak son aylarda Ottawa ve Yeni Delhi arasında bir yumuşama sinyali gözleniyor. Carney'in açıklaması, bu normalleşme çabalarının somut bir adımı olarak yorumlanıyor.
Kanada, ABD'nin çelik ve alüminyum ile otomotiv sektörlerine yönelik ek gümrük tarifeleri ve ticaret anlaşmasının (USMCA) yeniden müzakere edilmesi yönündeki baskılarıyla karşı karşıya. Bu durum, Kanada'nın dış ticaretini çeşitlendirme ihtiyacını artırıyor. Hindistan ise dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomilerinden biri olarak Kanada için önemli bir pazar. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023'te yaklaşık 10 milyar dolar seviyesindeydi. Görüşmelerin kapsamında tarife indirimleri, yatırım koruma anlaşmaları ve hizmet ticareti gibi başlıklar bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kanada'nın Hindistan ile ticaret anlaşmasını hızlandırma çabası, ABD'nin korumacı ticaret politikalarına karşı bir denge arayışı olarak değerlendiriliyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Kanada'dan yapılan ithalata yönelik tarifeleri artırmış ve Kanada'yı ABD'nin 51. eyaleti olmaya davet edecek kadar ileri gitmişti. Bu söylemler, Kanada'da ciddi rahatsızlık yaratmış ve Ottawa'yı yeni pazarlar aramaya yöneltmişti.
Hindistan ise Batı ile ilişkilerini dengede tutmaya çalışırken, Rusya ile geleneksel bağlarını koruyor ve Çin ile sınır anlaşmazlıkları yaşıyor. Yeni Delhi, aynı zamanda Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık ile de serbest ticaret anlaşmaları müzakereleri yürütüyor. Kanada ile varılacak bir anlaşma, Hindistan'ın Batı ile ekonomik entegrasyonunu güçlendirebilir. Ancak Sih diasporası ve insan hakları konuları, görüşmelerde hassas başlıklar olarak masada kalmaya devam ediyor.
G20 zirvesi, Aralık ortasında yapılacak. Eğer taraflar belirtilen tarihe kadar anlaşmaya varırsa, bu Kanada'nın son yıllarda imzaladığı en kapsamlı ticaret anlaşmalarından biri olacak. Aksi takdirde müzakerelerin 2025'e sarkması ve olası siyasi değişimlerden etkilenmesi riski bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada-Hindistan ticaret görüşmeleri, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de küresel ticaret dengeleri açısından önemli bir gösterge. ABD'nin korumacı politikaları karşısında Kanada'nın Hindistan gibi yeni pazarlara yönelmesi, Türkiye'nin de benzer bir çeşitlendirme stratejisi izlemesi gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye, Hindistan ile ticaret hacmini artırma potansiyeline sahip; ancak mevcut ticaret dengesi Ankara'nın aleyhine. Ayrıca, Kanada ile yaşanan diplomatik krizin çözülmesi, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde yaşadığı benzer sorunlara paralel bir örnek teşkil ediyor. G20'de varılacak olası bir anlaşma, çok taraflı ticaret sisteminin güçlenmesine katkı sağlayabilir ve Türkiye gibi orta ölçekli güçler için yeni fırsatlar yaratabilir.
