Kanada genelinde orman yangınları, gece sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle gün boyu kontrol altına alınamıyor. Uzun yıllardır yangınların gece saatlerinde yavaşladığı ve itfaiye ekiplerine nefes alma şansı tanıdığı bilinirken, bu yaz bu durum değişti. Ülkenin batısındaki British Columbia eyaletinde çıkan yangınlar, gece boyunca da hızla yayılıyor. Yetkililer, özellikle dağlık ve ormanlık alanlarda durumun kritik olduğunu belirtiyor. Sadece bu hafta içinde 100'den fazla yeni yangın çıktığı ve bunların 30'dan fazlasının kontrol altına alınamadığı bildirildi.
Geceleri de Süren Ateş: Değişen İklim Koşulları
Kanada İklim ve Çevre Bakanlığı verilerine göre, 2024 yılı Temmuz ayında ülke genelinde gece sıcaklıkları ortalamaların 2-3 derece üzerinde seyretti. Bu durum, yangınların gece saatlerinde de aktif kalmasına neden oldu. Normalde güneş battıktan sonra sıcaklık düştüğünde yangınların yayılma hızı azalırken, şu anda geceleri de yangınlar büyümeye devam ediyor. British Columbia Orman Yangınları Dairesi Sözcüsü Sarah Smith, “Ekiplerimiz 24 saat esasına göre çalışıyor, ancak gece yangınları daha önceden olduğu gibi durmuyor. Bu, itfaiyeciler için ciddi bir fiziksel ve psikolojik yük oluşturuyor.” dedi. Yangınların büyüklüğü de dikkat çekiyor; örneğin Vancouver Adası'ndaki bir yangın 48 saatte 10 bin hektara yayıldı. Söndürme çalışmalarına 5 binin üzerinde itfaiyeci katılıyor, ancak kaynaklar hızla tükeniyor. Orman yangını mevsimi normalde Eylül'e kadar sürerken, bu yıl Ağustos ortasında şimdiden yaz ortalamalarının üzerine çıkıldı. Ayrıca, Alberta ve Saskatchewan eyaletleri de olağanüstü hal ilan etti.
Küresel Isınma ve Artan Riskler
Uzmanlar, bu durumun küresel ısınmanın bir sonucu olduğunu vurguluyor. Toronto Üniversitesi'nden iklim bilimci Prof. John Matthews, “Gece sıcaklıklarının artması, iklim değişikliğinin en belirgin işaretlerinden biri. Kanarya Adaları'ndan Sibirya'ya kadar dünyanın birçok yerinde benzer eğilimler görüyoruz.” ifadelerini kullandı. Kanada'nın 2023 yılında rekor seviyede orman yangını yaşadığını hatırlatan Matthews, 2024'ün de bu rekoru kırabileceğini belirtti. Yangınlar sadece ormanları değil, aynı zamanda şehirleri de tehdit ediyor. Edmonton ve Calgary gibi büyük şehirlerin yakınlarında çıkan yangınlar, binlerce kişinin tahliye edilmesine neden oldu. Hava kalitesi endeksleri birçok bölgede tehlikeli seviyelere ulaştı; duman bulutları ABD'nin kuzey sınırına kadar yayıldı. Ekonomik olarak da yangınlar büyük zarara yol açıyor; sigorta şirketleri bu yılki hasarın 10 milyar doları aşabileceğini tahmin ediyor. Turizm, kereste ve enerji sektörleri olumsuz etkileniyor. Ayrıca, yangınlardan kaynaklanan karbon emisyonları da küresel sera gazı hedeflerine ulaşmayı zorlaştırıyor. Kanada hükümeti, orman yangınlarıyla mücadele için ek fon ayırdığını ancak kısa vadede çözümün zor olduğunu kabul ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada'daki bu gelişme, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz havzası için bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de özellikle yaz aylarında orman yangınları sıklaşmakta ve şiddetlenmektedir. Gece sıcaklıklarının artması Türkiye'de de gözlemlenmekte ve yangınlarla mücadeleyi zorlaştırmaktadır. Bu durum, Türkiye'nin yangınla mücadele stratejilerini gözden geçirmesini ve gece müdahale kapasitesini artırmasını gerektirmektedir. Ayrıca, küresel iklim değişikliğinin etkileri Türkiye'yi de doğrudan etkileyecek; tarım, turizm ve enerji sektörleri risk altına girecektir. Türkiye'nin ulusal iklim politikalarını güçlendirmesi ve uluslararası iş birliğine katkı sağlaması önem taşımaktadır.
