Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ile ticaret müzakerelerine yeniden başlanacağını açıkladı. Carney, Amerikan tarafının son dakika taleplerinin kabul edilemez olduğu gerekçesiyle 21 Ağustos'ta masadan kalkan Kanadalı yetkililerin, iki ülke arasındaki ticari gerilimi azaltmak amacıyla yeniden diyalog kuracaklarını söyledi. Yeni başbakan, görüşmelerin yeniden başlaması için ABD'nin önceki taleplerini gözden geçirmesi gerektiğini vurguladı.
Müzakerelerin kesilmesi: son dakika şoku
Kanada, ABD'nin gümrük tarifelerini artırmasını engellemek amacıyla yürütülen müzakereleri 21 Ağustos'ta kesintiye uğratmıştı. Görüşmelerin kilitlenmesine neden olan gelişme, Amerikalı müzakerecilerin masaya koyduğu son dakika talepleriydi. Kanada Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, söz konusu taleplerin ticaret anlaşmasının ruhuna aykırı olduğu ve iki ülke arasındaki güveni zedelediği belirtilmişti.
Başbakan Carney, başkent Ottava'da düzenlediği basın toplantısında, "Amerikalı meslektaşlarımızla bir süredir temas halindeyiz. Müzakerelerin yeniden başlatılması için prensipte anlaştık. Ancak masaya dönmek, karşılıklı saygıya dayanmalıdır. Bizim için kırmızı çizgiler bellidir" dedi. Carney, ayrıca ABD ile sadece ticaret değil, güvenlik ve göç gibi konularda da ortak çalışma yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Görüşmelerin kesildiği tarihten bu yana iki ülke arasında ticaret hacminde belirgin bir daralma yaşandığına dikkat çeken uzmanlar, özellikle otomotiv ve tarım sektörlerinde ihracatçıların zor durumda kaldığını belirtiyor. Montreal merkezli bir ticaret odası başkanı, "İş dünyası belirsizlikten yoruldu. İki ülke arasındaki ticarette yıllık 700 milyar doları aşan hacmin korunması için kalıcı bir çözüm şart" değerlendirmesinde bulundu.
ABD-Kanada ticari ilişkilerinin dönüm noktası
ABD ve Kanada, dünyanın en büyük ikili ticaret koridorlarından birine sahip. Her gün sınırı geçen mal ve hizmet hacmi ortalama 2 milyar doların üzerinde seyrediyor. Uzmanlara göre taraflar arasındaki bu kadar entegre bir ekonomik ilişkide, gümrük tarifelerinin artırılması yalnızca iki ülkeyi değil tüm Kuzey Amerika dengelerini etkiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, daha önce Kanada'dan yapılan çelik ve alüminyum ithalatına, ulusal güvenlik gerekçesiyle ek gümrük vergileri uyguluyor. Buna karşılık Kanada da misilleme tarifeleri başlatmıştı. Analistler, yeni ticaret anlaşmasının devreye girmemesi halinde, iki ülkenin ihracat pazarlarında ciddi kayıplar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Carney'in, müzakereler için ılımlı bir ton yakalama çabası, Washington'da olumlu karşılanmış görünüyor. ABD Ticaret Temsilcisi ofisinden yapılan kısa açıklamada, "Kanada ile ticaret müzakerelerini sürdürmeye hazırız. Karşılıklı fayda ilkesi çerçevesinde masaya oturacağız" denildi. Ancak açıklamada, somut tarih ve yer bilgisi verilmedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ile Kanada arasındaki ticaret anlaşmazlığı, Türkiye'nin de benzer sorunlar yaşadığı bir dönemde uluslararası ticaretteki korumacılık eğilimini yeniden gündeme getiriyor. Türkiye, ABD ile ticaret hacmini artırmak isterken, benzer tarife engelleriyle karşılaşabiliyor. Bu gelişme, Türkiye'nin müzakerelerde proaktif bir tutum izlemesi gerektiğinin altını çiziyor. Kanada'nın müzakere stratejisi, Türkiye'nin ABD ile ticari sorunlarını çözerken kullanabileceği yöntemler konusunda örnek oluşturabilir. Ankara'nın, Washington'la yaşadığı F-35 ve S-400 gibi savunma alanındaki gerilimlerin yanı sıra, ticari konularda da denge politikası izlemesi bölgesel istikrar için önemli.
