Kanada, ABD'nin Kanada'dan yaptığı çelik ve alüminyum ithalatına uyguladığı gümrük vergilerini yüzde 50'ye çıkarmasının ardından, toplam 27,6 milyar Kanada doları değerinde misilleme tarifelerini yürürlüğe koydu. Ottawa'nın hamlesi, Washington ile ticaret anlaşmazlığının hızla derinleştiği bir dönemde geldi. Yeni tarifeler, Kanada'nın ABD'den ithal ettiği çelik ve alüminyum ürünlerinin yanı sıra çeşitli tüketim mallarını da kapsıyor.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz hafta Kanada'dan yapılan çelik ve alüminyum ithalatına uygulanan gümrük vergilerini iki katına çıkararak yüzde 50'ye yükseltti. Bu karar, 2018 yılında başlatılan ve o zamandan beri aralıklarla devam eden ticaret savaşının son halkası olarak değerlendiriliyor. Kanada hükümeti, söz konusu vergilere karşılık olarak, ABD menşeli ürünlere yönelik misilleme tarifelerini devreye soktu. Kanadalı yetkililer, bu adımın ülke ekonomisini korumak ve adil ticaret ilkelerini savunmak için gerekli olduğunu belirtiyor.
Kanada Maliye Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, yeni tarifeler 1 Temmuz 2025 tarihinden itibaren geçerli olacak. Söz konusu tarifeler, ABD'den ithal edilen çelik ve alüminyum ürünlerinin yanı sıra, toplam değeri 27,6 milyar Kanada dolarını bulan bir dizi ürünü kapsıyor. Bu ürünler arasında tarım ürünleri, işlenmiş gıda, mobilya ve bazı dayanıklı tüketim malları yer alıyor. Kanada hükümeti, tarifelerin ABD'li üreticiler ve tüketiciler üzerinde baskı oluşturarak Washington'ı müzakere masasına çekmeyi amaçlıyor.
Uzmanlar, bu hamlenin Kuzey Amerika'daki ticaret ilişkilerini daha da gerginleştirebileceği uyarısında bulunuyor. Kanada'nın en büyük ticaret ortağı olan ABD ile yaşanan bu anlaşmazlık, her iki ülkenin ekonomileri için de olumsuz sonuçlar doğurabilir. Özellikle otomotiv, inşaat ve enerji sektörleri, çelik ve alüminyum fiyatlarındaki dalgalanmalardan doğrudan etkilenecek.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD ile Kanada arasındaki ticaret gerilimi, sadece iki ülkeyi değil, küresel ticaret sistemini de yakından ilgilendiriyor. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına aykırı olduğu iddia edilen bu tür tek taraflı tarife artışları, uluslararası ticaret düzenini sarsıyor. Kanada, ABD'nin çelik ve alüminyum vergilerini DTÖ'ye taşımayı düşündüğünü açıklamıştı. Ancak DTÖ'nün uzun süren anlaşmazlık çözüm mekanizmaları göz önüne alındığında, Ottawa'nın aynı zamanda ikili görüşmelerle de çözüm aradığı belirtiliyor.
Bu gelişme, ABD'nin diğer ticaret ortaklarıyla da benzer gerginlikler yaşadığı bir döneme denk geliyor. Avrupa Birliği, Çin ve Meksika gibi aktörler de ABD'nin çeşitli tarifelerine maruz kalmış durumda. Kanada'nın misilleme kararı, diğer ülkeler için de emsal teşkil edebilir ve küresel ticaret savaşlarının yayılmasına zemin hazırlayabilir. Ekonomistler, tarifelerin uzun sürmesi halinde küresel büyümenin olumsuz etkileneceği ve enflasyon baskılarının artacağı konusunda uyarıyor.
Kanada Başbakanı Justin Trudeau, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Kanada, kendi işçilerini ve sanayisini korumak için gereken adımları atmaktan çekinmeyecektir. Ancak biz her zaman müzakere yoluyla adil bir çözümden yanayız" ifadelerini kullandı. ABD yönetiminden ise henüz resmi bir yanıt gelmedi. Gözlemciler, taraflar arasındaki görüşmelerin önümüzdeki günlerde yoğunlaşmasını bekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ile Kanada arasındaki ticaret savaşının derinleşmesi, küresel ticaret dengelerini sarsarak Türkiye gibi ihracat odaklı ekonomileri de dolaylı yoldan etkileyebilir. Türkiye, çelik ve alüminyum ürünlerinde önemli bir üretici ve ihracatçı konumunda. ABD'nin çelik ve alüminyum tarifelerini artırması, Türk ihracatçıları için yeni fırsatlar yaratabileceği gibi, küresel arz fazlası nedeniyle fiyat baskılarına da yol açabilir. Ayrıca, ticaret savaşlarının yayılması, Türkiye'nin ihracat pazarlarında belirsizlik yaratabilir. Ankara, DTÖ kuralları çerçevesinde çok taraflı ticaret sisteminin korunması yönünde çağrılarını sürdürüyor. Türkiye'nin, benzer tarife artışlarına karşı kendi ticari çıkarlarını korumak için misilleme önlemleri alması gerekebilir.
