Kamerun'un başkenti Yaoundé'de hızla yayılan betonlaşma, şehrin ağaçlarını ve parklarını yok etti. Bunun üzerine harekete geçen gönüllüler, fidan dikerek yeşil alanları geri kazanmaya çalışıyor. Sosthène Hugues Ngono'nun romantik anlar yaşamak için sevgilisiyle geldiği o eşsiz köşe, artık park halindeki arabaların kapladığı asfalt altında. Ngono, "Cenneti betonlaştırdılar" diyerek tepkisini dile getiriyor. Yaoundé'deki bu durum, Afrika'nın hızla büyüyen şehirlerinde doğayla insan arasındaki dengeyi gözler önüne seriyor.
Yeşil Alanların Betonlaşması: Yaoundé'nin Kaybı
Yaoundé, son yıllarda hızlı bir kentleşme sürecine girdi. Artan nüfus ve kontrolsüz yapılaşma, şehrin yeşil dokusunu ciddi şekilde tahrip etti. Ağaçlar kesildi, parklar yerini beton yığınlarına bıraktı. Bu durum, yalnızca estetik bir kayıp değil; aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir işlevi olan karbon yutaklarının yok olması anlamına geliyor. Şehirdeki yeşil alanların azalması, sıcaklık artışına, hava kirliliğine ve biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden oluyor.
Yetkililer, kentleşme baskısı karşısında çoğu zaman çevresel kaygıları göz ardı ediyor. Ancak Sosthène Hugues Ngono gibi duyarlı vatandaşlar ve sivil toplum kuruluşları, bu gidişata dur demek için örgütleniyor. Gönüllüler, bir yandan ağaç dikerek yeşil alanları yeniden canlandırmaya çalışırken, diğer yandan da yerel yönetimlere çevre politikalarını iyileştirmeleri için baskı yapıyor. Bu mücadele, sadece Yaoundé için değil, benzer sorunlarla boğuşan diğer Afrika şehirleri için de örnek teşkil ediyor.
Afrika'da Kentleşme ve Çevre Arasındaki Gerilim
Yaoundé'deki durum, Afrika genelinde yaşanan daha geniş bir sorunun parçası. Kıta genelinde şehirler hızla büyüyor ve bu büyüme çoğunlukla çevresel maliyetleri beraberinde getiriyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Afrika'nın kentsel nüfusu 2050'ye kadar iki katına çıkacak. Bu durum, şehirlerdeki yeşil alanlar üzerindeki baskıyı daha da artıracak. Ancak aynı zamanda, iklim değişikliğinin etkilerine karşı en kırılgan bölgelerden biri olan Afrika'da, yeşil alanların korunması hayati önem taşıyor.
Kamerun hükümeti, 2035 yılına kadar orman örtüsünü artırmayı hedefleyen ulusal bir plan açıklamış olsa da, başkentteki uygulamalar bu hedefle çelişiyor. Sivil toplumun çabaları, resmi politikaların yetersiz kaldığı noktada devreye giriyor. Gönüllülerin fidan dikme etkinlikleri, aynı zamanda bir farkındalık yaratma işlevi de görüyor. Yerel halk, yeşil alanların korunmasının yaşam kalitesi üzerindeki olumlu etkilerini giderek daha iyi anlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kamerun'un başkentindeki yeşil alan mücadelesi, Türkiye'nin iklim diplomasisi ve çevre politikaları açısından dersler içeriyor. Türkiye, son yıllarda yeşil kalkınma ve iklim değişikliğiyle mücadelede adımlar atsa da, hızlı kentleşme ve betonlaşma benzer sorunları beraberinde getiriyor. Özellikle büyükşehirlerde yeşil alanların azalması, Türkiye'nin de gündeminde. Kamerun örneği, yerel toplulukların çevre koruma konusundaki rolünü vurguluyor. Türkiye, Afrika'daki çevre projelerine destek vererek hem iklim hedeflerine katkı sağlayabilir hem de bölgedeki etkisini artırabilir. Ayrıca, kent planlamasında yeşil alanların korunmasına yönelik deneyimlerini paylaşabilir.
