Kaliforniya'da eyalet çapında yapılması planlanan ve eyaletin 200 milyarderinin net servetine yüzde 5 oranında vergi getirmeyi öngören yasa teklifi, yeni bir anketin sonuçlarına göre seçmen desteğini kaybediyor. Pazartesi günü yayımlanan University of California, Berkeley Citrin Center for Public Opinion Research-POLITICO anketine göre, kayıtlı Kaliforniyalı seçmenlerin yalnızca yüzde 45'i yasa teklifini destekliyor. Bu oran, teklifin ilk kez gündeme geldiği dönemdeki desteğin önemli ölçüde altında.
Teklifin Arka Planı ve Anket Sonuçları
Söz konusu yasa teklifi, Kaliforniya'da yaşayan ve net serveti 1 milyar doların üzerinde olan yaklaşık 200 kişiyi hedef alıyor. Teklif kapsamında, bu kişilerin net servetlerinin yüzde 5'i oranında bir vergi alınması planlanıyor. Elde edilecek gelirin, eyaletteki sağlık, eğitim ve altyapı gibi kamu hizmetlerine aktarılması öngörülüyor. Ancak anket sonuçları, seçmenlerin bu tür bir vergiye yeterince sıcak bakmadığını gösteriyor. Ankete katılanların yüzde 45'i teklifi desteklerken, yüzde 35'i karşı çıkıyor, geri kalan yüzde 20 ise kararsız olduğunu belirtiyor. Bu dağılım, teklifin kabul edilmesi için gereken çoğunluğun şu an için sağlanamadığını ortaya koyuyor.
Anketin detaylarına bakıldığında, destek oranının yaş, gelir düzeyi ve siyasi eğilime göre farklılık gösterdiği görülüyor. Özellikle genç seçmenler ve düşük gelirli haneler arasında destek daha yüksekken, yüksek gelirli ve muhafazakâr eğilimli seçmenler arasında karşıtlık öne çıkıyor. Bu durum, verginin sınıfsal ve ideolojik bir ayrışma yarattığını gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kaliforniya, ABD ekonomisinin en büyük eyaleti olarak biliniyor ve burada alınacak bir karar, ülke genelindeki vergi politikalarını da etkileyebilir. Son yıllarda ABD'de servet eşitsizliği tartışmaları giderek artıyor. Federal düzeyde milyarder vergisi önerileri gündeme gelmiş ancak Kongre'den geçememişti. Kaliforniya'daki bu girişim, benzer politikaların diğer eyaletlerde de test edilmesi açısından bir örnek teşkil ediyor. Eğer teklif kabul edilirse, ABD'de ilk kez bir eyalet düzeyinde bu kapsamda bir servet vergisi uygulanmış olacak. Bu da diğer eyaletler ve federal hükümet için bir emsal oluşturabilir.
Küresel ölçekte ise, birçok ülkede milyarder vergisi tartışmaları sürüyor. Şili, İspanya ve Arjantin gibi ülkelerde benzer vergiler uygulanmaya başlandı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) da servet vergileri konusunda ülkeler arası işbirliği çağrısı yapıyor. Kaliforniya'daki gelişme, bu küresel eğilimin bir parçası olarak görülebilir. Ancak anket sonuçları, halk desteği olmadan bu tür politikaların hayata geçirilmesinin zor olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kaliforniya'daki milyarder vergisi tartışması, Türkiye'deki vergi politikaları ve gelir dağılımı tartışmalarına dolaylı da olsa ışık tutuyor. Türkiye'de de yüksek gelirli kesimden daha fazla vergi alınması yönünde zaman zaman öneriler gündeme geliyor. Ancak Türkiye'deki vergi sistemi daha çok dolaylı vergilere dayanıyor ve servet üzerinden etkin bir vergilendirme bulunmuyor. Kaliforniya örneği, küresel düzeyde artan servet vergisi eğiliminin bir yansıması olarak Türkiye'deki olası reform tartışmalarını da etkileyebilir. Ayrıca, ABD'deki bu gelişme, Türkiye'nin ekonomik ilişkilerinde doğrudan bir etki yaratmasa da, uluslararası vergi rekabeti ve sermaye hareketleri bağlamında takip edilmesi gereken bir konu olarak öne çıkıyor.
