ABD'de gün ışığından daha fazla yararlanmak amacıyla önerilen kalıcı yaz saati uygulaması, kış aylarında güneşin doğuşunu önemli ölçüde geciktirecek. Yapılan analizlere göre, bazı bölgelerde güneş sabah 9'dan önce doğmayacak. Bu durum, özellikle okul çağındaki çocuklar ve sabah işe gidenler için karanlıkta güne başlama anlamına geliyor. Peki, kalıcı yaz saati uygulaması hayata geçerse güneş kaç kez 08.00'den sonra doğacak? İşte eyalet eyalet yapılan hesaplamalar.
Gelişmenin arka planı: kalıcı yaz saati tartışmaları
ABD Senatosu, 2022 yılında Güneş Işığı Koruma Yasası'nı oybirliğiyle kabul etmiş ancak Temsilciler Meclisi'nde görüşülmesi ertelenmişti. Yasa, Kasım 2023'ten itibaren kalıcı yaz saati uygulamasına geçilmesini öngörüyor. Ancak uzmanlar, bu değişikliğin özellikle kış aylarında sabah saatlerinde güneş ışığından mahrum kalınacağına dikkat çekiyor. Kalıcı yaz saati, saatlerin her yıl mart ayında bir saat ileri alınıp kasım ayında geri alınması yerine, yıl boyunca yaz saati uygulamasının sürdürülmesini öngörüyor.
Bu uygulamanın savunucuları, akşamları daha fazla gün ışığı olmasının enerji tasarrufu sağlayacağını, trafik kazalarını azaltacağını ve perakende satışları artıracağını öne sürüyor. Ancak eleştirmenler, özellikle kuzey eyaletlerinde sabah saatlerinde güneşin geç doğmasının uyku düzenini bozacağını, çocukların karanlıkta okula gitmek zorunda kalacağını ve iş kazalarında artış yaşanabileceğini belirtiyor.
Bölgesel boyut: eyaletlere göre güneş doğuş saatleri
Yapılan hesaplamalara göre, kalıcı yaz saati uygulamasında New York'ta güneş, kış aylarında 41 gün boyunca 08.00'den sonra doğacak. Washington DC'de bu sayı 91 güne çıkıyor. Ülkenin kuzeyinde yer alan Seattle'da ise güneş, 131 gün boyunca 08.00'den sonra doğacak. Minneapolis'te bu süre 164 günü buluyor. En uç örnek ise Alaska'nın Anchorage kenti: Burada güneş, 225 gün boyunca 08.00'den sonra doğacak. Hatta bazı günler güneşin doğuşu 10.00 civarını bulacak.
Bu veriler, özellikle kuzey eyaletlerinde yaşayanlar için sabah saatlerinde karanlıkla baş etmenin zorluğunu gözler önüne seriyor. Öte yandan, güney eyaletlerinde durum daha farklı. Örneğin Miami'de güneş, yıl boyunca 08.00'den önce doğacak. Dolayısıyla kalıcı yaz saati uygulamasının etkileri bölgeden bölgeye büyük farklılıklar gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu tartışma, Türkiye'nin 2016 yılında kalıcı yaz saati uygulamasına geçmesiyle benzerlikler taşıyor. Türkiye, enerji tasarrufu ve gün ışığından daha fazla yararlanmak amacıyla yıl boyunca yaz saati uygulamasını benimsemişti. Bu karar, özellikle kış aylarında güneşin geç doğması nedeniyle tartışmalara yol açmıştı. ABD'deki gelişmeler, bu uygulamanın küresel ölçekte bir eğilim haline geldiğini gösteriyor. Türkiye'nin deneyimi, kalıcı yaz saatinin avantajları ve dezavantajları konusunda önemli bir örnek teşkil ediyor. Ancak Türkiye'nin coğrafi konumu, güneş doğuş saatleri üzerinde ABD'deki bazı eyaletlere kıyasla daha az olumsuz etki yaratıyor.
