ABD Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries (D-N.Y.), Pazartesi günü Trump yönetimine, Batı Şeria'da "yasa dışı yerleşimcilerin" saldırılarına maruz kalan Filistinlilerin korunması için İsrail'e telkinde bulunma çağrısı yaptı. Jeffries, şiddet içeren ve yasa tanımayan yerleşimcilerin Filistin evlerine yönelik süregelen kuşatmasının kabul edilemez olduğunu belirterek, "Yeter," dedi. Bu açıklama, bölgede tırmanan gerilimin ve uluslararası toplumun artan endişelerinin gölgesinde geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Jeffries'in açıklaması, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikalarına yönelik artan uluslararası eleştirilerin ortasında yapıldı. Son haftalarda, Huwara ve çevresindeki köylerde, Filistinli sivillere yönelik saldırılar düzenleyen yerleşimci gruplarının eylemleri dünya gündemine oturdu. Bu saldırılarda evler ve tarım arazileri ateşe verilirken, birçok Filistinli yaralandı ve maddi hasar meydana geldi. İnsan hakları örgütleri, bu eylemlerin İsrail güvenlik güçlerinin göz yummasıyla gerçekleştiğini ve yerleşimcilerin cezalandırılmadığını iddia ediyor.
Jeffries, New York'taki Demokrat Parti temsilcisi olarak, İsrail-Filistin çatışmasında geleneksel olarak İsrail'i destekleyen bir çizgi izleyen ABD Kongresi'nde nadir görülen bir çıkış yaparak, Filistinlilerin korunması gerektiğini vurguladı. "İsrail hükümeti, Batı Şeria'da şiddet uygulayan yerleşimcileri durdurmak için derhal adım atmalı," diyen Jeffries, Trump yönetiminin bu konuda açık ve net bir mesaj vermesi gerektiğini ifade etti.
Beyaz Saray'dan henüz resmi bir yanıt gelmezken, Trump yönetiminin daha önce İsrail'in yerleşim politikalarına verdiği açık destek, Jeffries'in çağrısının dikkate alınmayabileceği yorumlarına yol açıyor. Özellikle, Trump'ın Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve 2020'de açıklanan Orta Doğu barış planı, Filistinliler tarafından reddedilmiş ve bölgede tansiyonu artırmıştı.
Demokrat Parti içinde de bu konuda farklı görüşler bulunuyor. Bazı ilerici kanat temsilcileri, İsrail'e yönelik askeri yardımın şarta bağlanmasını savunurken, merkez kanat ise İsrail'in güvenliğinin ABD'nin önceliği olduğunu savunuyor. Jeffries'in açıklaması, partinin İsrail politikasında bir denge arayışında olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Batı Şeria'daki yerleşimci şiddeti, bölgesel istikrarı tehdit eden en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Filistin Yönetimi, bu saldırıların barış sürecini tamamen çıkmaza soktuğunu ve iki devletli çözümün giderek imkânsız hale geldiğini belirtiyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde de konuyla ilgili acil toplantı talepleri gündeme gelirken, Avrupa Birliği de İsrail'e yerleşim faaliyetlerini durdurma çağrısı yapıyor.
Bölgedeki Arap ülkeleri, özellikle Ürdün ve Mısır, bu gelişmeleri yakından izliyor. Ürdün, Batı Şeria'daki kutsal mekânların statüsünün korunması konusunda hassasiyetini dile getirirken, İsrail ile normalleşme anlaşması imzalayan BAE ve Bahreyn gibi ülkelerin de durumdan rahatsız olduğu biliniyor. Uzmanlar, yerleşimci şiddetinin artmasının, İbrahim Anlaşmaları ile başlayan normalleşme sürecini olumsuz etkileyebileceğini ve bölgede yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, tarihsel olarak Filistin davasını güçlü şekilde destekleyen bir ülke olarak, Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini yakından takip ediyor. Bu gelişmeler, Türkiye'nin İsrail ile son dönemde başlattığı normalleşme sürecini etkileyebilir. Ankara, Filistinlilerin haklarının korunması ve iki devletli çözümün hayata geçirilmesi yönündeki tutumunu sürdürürken, yerleşimci şiddetinin artması bu süreci zora sokabilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgedeki etkinliğini artırma çabaları kapsamında, Filistin halkının yanında yer alan ülke konumunu güçlendirmek için bu tür durumlarda daha aktif bir diplomasi izlemesi beklenebilir. Bu bağlamda, Jeffries'in açıklaması, ABD Kongresi'nde Filistinlilere yönelik artan duyarlılığın bir işareti olarak değerlendirilebilir ve Türkiye'nin uluslararası platformlardaki Filistin savunuculuğuna dolaylı bir destek sağlayabilir.
