Japonya'nın ekonomik danışmanları ve fiyat uzmanları, ülkenin merkez bankası olan Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) enflasyonla mücadelede daha agresif bir tutum sergileyeceğini ve uzun süredir devam eden ultra gevşek para politikasını terk edeceğini öngörüyor. Bu tahmin, BOJ Başkanı Kazuo Ueda'nın göreve gelmesiyle birlikte politika değişikliği beklentilerinin güçlenmesiyle gündeme geldi. Uzmanlar, Japonya'da çekirdek enflasyonun son aylarda hedefin üzerinde seyretmesi ve ücret artışlarının hız kazanması nedeniyle, BOJ'un bu yıl içinde negatif faiz oranlarına son verebileceğini belirtiyor.
Negatif Faiz Politikasının Sonu mu?
Japonya, 2016 yılından bu yana negatif faiz politikası uyguluyor; bu politika, bankaların merkez bankasında tuttukları fazla rezervlere faiz ödemek yerine ücret almalarını öngörüyor. Bu politikayla ekonomiyi canlandırmak ve deflasyonu bitirmek hedefleniyor. Ancak son dönemde enflasyonun hedef olan yüzde 2'nin üzerinde seyretmesi, BOJ'un bu politikayı sürdürmesini tartışmalı hale getirdi. Nisan ayında açıklanan verilere göre, çekirdek enflasyon yüzde 3,1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Bu durum, BOJ'un yeniden fiyat baskılarına karşı daha sıkı önlemler alması gerektiği görüşünü güçlendiriyor.
Özellikle, Japonya'nın önde gelen ekonomistlerinden biri olan ve fiyat hareketleri üzerine yoğunlaşan Taro Kimura, BOJ'un yıl sonuna kadar negatif faiz oranını sonlandıracağını ve kısa vadeli politika faizini yüzde 0 ila 0,1 aralığına çekebileceğini ifade ediyor. Kimura, ücret artışlarının enflasyonu beslediğine dikkat çekerek, BOJ'un bu eğilimin kalıcı olduğuna ikna olduğu takdirde harekete geçmesinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Uzmanlar, BOJ'un bu adımı atması durumunda, Japonya'nın 17 yıl aradan sonra ilk kez faiz artırımına gidebileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımaları
Japonya'nın para politikasında yaşanacak bir değişiklik, yalnızca ülke içinde değil, küresel piyasalarda da geniş yankı uyandıracak. Japonya, dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi konumunda ve Japon yeni, küresel rezerv para birimleri arasında önemli bir yere sahip. BOJ'un faizleri artırması, yenin dolar karşısında değer kazanmasına yol açabilir; bu da Japonya'nın ihracatçıları üzerinde olumsuz etki yaratabilir. Ayrıca, uzun süredir düşük faiz ortamından faydalanan ve Japonya'da borçlanan yatırımcılar için maliyetler artacaktır.
Küresel ölçekte, merkez bankalarının pandemi sonrası enflasyonla mücadele ettiği bir dönemde, BOJ'un da bu sürece dahil olması, küresel parasal sıkılaşmanın tamamlandığına dair algıyı güçlendirebilir. Öte yandan, Avrupa Merkez Bankası ve ABD Merkez Bankası'nın faiz artırımlarının sonuna yaklaştığı bir dönemde, BOJ'un bu hareketi küresel likidite koşullarını etkileyebilir. Uzmanlar, BOJ'un zamanlamasının kritik olduğunu ve özellikle ABD ekonomisinin resesyona girme riski taşıdığı bir ortamda, Japonya'nın attığı adımların küresel piyasalarda oynaklığı artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya Merkez Bankası'nın para politikasında yaşanacak bir değişiklik, Türkiye ekonomisi açısından dolaylı etkiler doğurabilir. Türkiye, Japonya ile güçlü ticari bağlara sahip; özellikle otomotiv, elektronik ve makine sektörlerinde karşılıklı yatırımlar bulunuyor. Yenin değer kazanması, Türkiye'nin ihracatını olumsuz etkileyebilir, çünkü Japonya'ya yapılan ihracat daha pahalı hale gelirken, Japonya'dan yapılan ithalat ise daha ucuza gelebilir. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelere yönelik risk iştahının azalması, Türkiye gibi kırılgan ekonomiler üzerinde baskı oluşturabilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin enflasyonla mücadelesinde kendi merkez bankası politikaları belirleyici olacaktır; bu nedenle Japonya'nın kararının Türkiye üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir. Yine de, küresel piyasalardaki gelişmelerin yakından takip edilmesi önem arz ediyor.
