Japonya'da işçilerin satın alma gücü, mayıs ayında nominal ücretlerdeki artışa rağmen, enflasyonun etkisiyle beklenenden daha yavaş yükseldi. Japonya Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, enflasyonun etkisi arındırılmış reel ücretler, mayısta yıllık bazda yüzde 1,9 artarak üst üste beşinci ayda da yükselişini sürdürdü. Ancak bu artış, nisandaki yüzde 2,1'lik büyümenin altında kaldı ve piyasa beklentilerinin gerisinde kaldı.
Nominal ücretler yükseldi, ancak enflasyon eritti
Nominal ücretler, mayıs ayında yıllık yüzde 2,7 artışla 297.151 yen (yaklaşık 1.854 dolar) seviyesine ulaştı. Bu artış, özellikle büyük şirketlerin bahar döneminde yaptığı yüksek toplu sözleşme zamlarının etkisiyle gerçekleşti. Japonya İşverenler Federasyonu'nun verilerine göre, büyük firmalar bu yıl işçilere ortalama yüzde 5,1 zam yapmayı kabul etti. Ancak kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksiyle (PCE) ölçülen enflasyon mayısta yıllık yüzde 2,9 olarak gerçekleşince, reel ücretlerdeki iyileşme sınırlı kaldı.
Özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki artış, düşük ve orta gelirli hanehalklarının bütçesini zorluyor. Japonya Merkez Bankası (BOJ), enflasyonun hedef olan yüzde 2'nin üzerinde seyretmesine rağmen, faiz artırımı konusunda temkinli davranıyor. BOJ Başkanı Kazuo Ueda, reel ücretlerdeki toparlanmanın sürdürülebilir olması gerektiğini vurgularken, finans piyasaları yıl sonuna kadar bir faiz artışı bekliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Japonya'nın reel ücret sorunu, gelişmiş ekonomiler arasında enflasyonla mücadelenin bir yansıması. ABD ve Avrupa'da da benzer bir tablo hakim: nominal ücretler artsa da, yaşam maliyeti endişeleri devam ediyor. Asya'da ise Japonya'nın durumu, diğer büyük ekonomiler için bir uyarı niteliği taşıyor. Çin'de deflasyon riski yaşanırken, Güney Kore ve Tayvan'da enflasyon Japonya'ya kıyasla daha kontrol altında. Ancak küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıklar ve enerji fiyatlarındaki dalgalanma, tüm bölgeyi etkiliyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), Japonya'nın büyümesinin bu yıl yüzde 1,0'a yavaşlayacağını tahmin ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya'daki reel ücret gelişmeleri, Türkiye için önemli bir kıyaslama noktası. Türkiye'de de yüksek enflasyon nominal ücret artışlarını eritiyor ve satın alma gücünü düşürüyor. Japonya'nın deneyimleri, ücret artışı ve enflasyon arasındaki hassas dengeyi gösteriyor. Ayrıca Japon Merkez Bankası'nın faiz politikası, küresel para politikasına ilişkin sinyaller veriyor. Türkiye'nin ihracat pazarlarından biri olan Japonya'daki talep daralması, Türk ihracatçıları için risk oluşturabilir. Ancak Türkiye'nin kendi enflasyon sorunu, Japonya'dakinden daha yapısal ve derin.
