Japonya'nın Osaka kentinde faaliyet gösteren kredi kartı ödeme işlemcisi Zentoshin Co.'nun iflası, hem şirkete borç veren bölgesel bankaları hem de hizmetlerine bağımlı küçük ve orta ölçekli restoranları zor durumda bıraktı. 2025 yılı mart ayında mahkemeye başvuran Zentoshin, beklenmedik bir şekilde iflas ederek Japon finans ve yiyecek-içecek sektöründe şok etkisi yarattı. Şirketin yaklaşık 45 milyar yen (yaklaşık 300 milyon dolar) borcu olduğu tahmin ediliyor.
Gelişmenin arka planı
Zentoshin, küçük restoran ve kafeler için kredi kartı ödeme hizmeti sağlayan bir aracı kurumdu. Şirket, restoranlardan aldığı komisyonlar ve bankalardan sağladığı kredilerle faaliyet gösteriyordu. Ancak artan rekabet ve düşen komisyon oranları, şirketin karlılığını olumsuz etkiledi. Ayrıca Zentoshin'in, müşteri restoranlara ödemeleri zamanında yapamadığı ve bu durumun birikerek borç sarmalına yol açtığı belirtiliyor. İflasın ardından, aralarında Kansai bölgesindeki küçük bankaların da bulunduğu alacaklılar, alacaklarının tahsil edilememesi riskiyle karşı karşıya kaldı. Japonya Merkez Bankası, sistemik bir risk oluşup oluşmadığını değerlendirmek üzere süreci yakından izliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Japonya ekonomisi için kritik bir dönemde yaşanan bu iflas, özellikle bölgesel finansal kırılganlıkları gün yüzüne çıkardı. Büyük bankaların aksine bölgesel bankalar, Zentoshin gibi yerel oyunculara daha fazla maruz kalmış durumda. Bu durum, Japonya'nın uzun süredir devam eden düşük faiz ortamında kar arayışındaki bankaların risk iştahını artırdığını gösteriyor. Küresel ölçekte ise bu olay, fintech şirketlerinin ve ödeme işlemcilerinin iflas riskinin sadece gelişmekte olan ülkelerde değil, gelişmiş ekonomilerde de var olduğunu hatırlatıyor. Japonya'da nakit kullanımının hala yaygın olmasına rağmen, dijital ödemelerin hızla arttığı bir ortamda bu tür iflaslar, sektördeki düzenleme ihtiyacını yeniden gündeme getirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Her ne kadar Japonya’daki bu gelişme Türkiye’den binlerce kilometre uzakta yaşansa da, küresel finansal sistemin bir parçası olarak Türkiye’yi de yakından ilgilendiriyor. Türkiye’de de benzer şekilde küçük ve orta ölçekli işletmelere hizmet veren birçok ödeme kuruluşu bulunuyor. Bu tür bir iflas, Türk bankacılık ve fintech sektöründe de düzenleyici otoritelerin daha sıkı denetim uygulamasına yol açabilir. Ayrıca, Türkiye’nin yüksek enflasyon ve döviz kuru dalgalanmalarıyla mücadele ettiği bu dönemde, ödeme sistemlerindeki aksaklıkların reel sektöre yansımaları daha ağır olabilir. Bu nedenle, Zentoshin iflası, Türk yetkililer için erken uyarı niteliğinde değerlendirilmeli.
