Japonya Maliye Bakanı Katsunobu Kato, dolar karşısında son 24 yılın en düşük seviyelerine gerileyen yen için gerekirse piyasalara müdahale etmeye hazır olduklarını ve bu konuda ABD'li yetkililerle yakın temas halinde bulunduklarını söyledi. Kato, yaptığı açıklamada, 'Spekülatif hareketler de dahil olmak üzere aşırı dalgalanmalara karşı uygun adımları atacağız' ifadelerini kullandı. Bakan, ABD Hazine Bakanlığı ve diğer ilgili kurumlarla sürekli iletişim halinde olduklarını da vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Japonya, uzun süredir devam eden düşük enflasyon ve yaşlanan nüfus gibi yapısal sorunlarla mücadele ederken, son dönemde yenin hızlı değer kaybı ekonomiyi olumsuz etkiliyor. Özellikle enerji ve gıda ithalatında büyük bağımlılığı bulunan Japonya'da, zayıf yen ithalat maliyetlerini artırarak iç talebi baskılıyor. Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) ultra gevşek para politikasını sürdürmesi, diğer merkez bankalarının faiz artırımlarıyla birleşince yen üzerindeki baskıyı artırmış durumda. BOJ, bugüne kadar faiz artırımına gitmeyerek küresel trendin dışında kaldı. Ancak piyasalarda, BOJ'un bu yıl içinde faiz artırımına gidebileceğine dair beklentiler artıyor.
Kato, Japonya'nın döviz piyasalarına son müdahalesinin Ekim 2022'de olduğunu hatırlatarak, 'O dönemde yaptığımız müdahale etkili olmuştu. Şimdi de aynı kararlılığı göstermeye hazırız' dedi. Bakan, hükümetin döviz kurlarındaki aşırı dalgalanmaları önlemek için her türlü aracı kullanmaktan çekinmeyeceğini belirtti. Japonya Maliye Bakanlığı verilerine göre, ülkenin döviz rezervleri yaklaşık 1,3 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Japonya'nın yen müdahalesi olasılığı, küresel finans piyasalarında yakından takip ediliyor. Çünkü Japonya, ABD ve Çin'in ardından dünyanın üçüncü büyük ekonomisi konumunda. Yenin değer kaybı, sadece Japonya için değil, Asya'daki diğer gelişmekte olan ekonomiler için de risk oluşturuyor. Zayıf yen, komşu ülkelerin ihracat rekabet gücünü olumsuz etkilerken, küresel tedarik zincirlerinde de aksamalara yol açabiliyor. ABD Hazine Bakanlığı, daha önce Japonya'nın rekabetçi devalüasyon amacıyla müdahale etmesine karşı çıktığını ifade etmişti. Ancak Kato, ABD'li yetkililerle yaptıkları görüşmelerde, aşırı dalgalanmaları önlemek için koordineli hareket etme konusunda anlayış sağlandığını söyledi. Uzmanlar, Japonya'nın G7 ve G20 çerçevesinde de müttefiklerini bilgilendirdiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya'nın yen müdahalesi, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) da benzer şekilde döviz kuru dalgalanmalarına karşı çeşitli araçlar kullanıyor. Ancak Japonya'nın müdahalesi, küresel piyasalarda istikrar beklentisini artırarak gelişmekte olan ülke para birimlerine kısa vadede olumlu yansıyabilir. Türkiye'nin dış ticaretinde önemli bir ortak olan Japonya'nın para politikaları, TL'nin değeri üzerinde dolaylı etki yaratabiliyor. Ayrıca, ABD ile Japonya arasındaki koordinasyon, doların küresel seyri açısından belirleyici olacak.
