Japonya ve Güney Kore, aralarındaki diplomatik gerilimlere rağmen, dokuz yıl aradan sonra ilk kez ortak deniz arama kurtarma tatbikatı düzenledi. Japonya Deniz Öz Savunma Kuvvetleri (JMSDF) ile Güney Kore Cumhuriyeti Donanması (ROKN), 7 Haziran'da Japonya'nın Goto Adaları'nın batısında bir ikili Arama Kurtarma Tatbikatı (SAREX) gerçekleştirdi. Tatbikata, Kongo sınıfı Aegis muhripleri başta olmak üzere her iki ülkenin savaş gemileri katıldı. Bu gelişme, iki ülke arasında tarihsel ve toprak anlaşmazlıkları nedeniyle gergin seyreden ilişkilerde önemli bir yumuşama işareti olarak değerlendiriliyor. Tatbikat, özellikle Kuzey Kore'nin artan tehditleri karşısında, iki müttefikin yeniden iş birliğine yöneldiğini gösteriyor.
Dokuz yıl sonra tarihi adım
2017 yılında Güney Kore'deki siyasi değişim ve Japonya ile yaşanan tarih anlaşmazlıkları (özellikle savaş dönemi zorla çalıştırma ve 'rahatlatılmış kadınlar' konusu) nedeniyle askeri iş birliği askıya alınmıştı. İki ülke arasındaki güvenlik anlaşmaları da benzer nedenlerle zayıflamıştı. Ancak 2023 yılında Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol'un göreve gelmesiyle birlikte, Japonya ile ilişkileri normalleştirme çabaları hız kazandı. Bu çerçevede, Mart 2023'te liderler zirvesi düzenlenmiş ve askeri diyalog kanalları yeniden açılmıştı. SAREX tatbikatı, bu normalleşmenin somut bir yansıması oldu.
Tatbikat kapsamında, her iki donanma, denizde kaybolan bir gemi ve mürettebatının aranması, kurtarılması ve acil tıbbi tahliye senaryolarını uyguladı. Operasyonlarda helikopterler ve kurtarma botları da kullanıldı. JMSDF ve ROKN yetkilileri, tatbikatın planlandığı gibi başarıyla tamamlandığını ve gelecekte benzer iş birliklerinin artırılabileceğini duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
Japonya ve Güney Kore, ABD'nin en önemli iki müttefiki olarak Kuzey Kore'nin nükleer ve füze tehditlerine karşı ortak bir pozisyonda bulunuyor. Ancak geçmiş yıllardaki anlaşmazlıklar, üçlü iş birliğini (ABD-Japonya-Güney Kore) sekteye uğratmıştı. SAREX'in yeniden başlaması, Washington'un bölgedeki ittifak sistemini güçlendirme çabalarına da katkı sağlıyor. Ayrıca, Çin'in artan deniz faaliyetleri karşısında, iki ülkenin deniz güvenliği konusunda iş birliğine yönelmesi, bölgesel dengeler açısından önem taşıyor. Uzmanlar, bu tür tatbikatların sadece arama kurtarma değil, aynı zamanda ortak tehditlere karşı operasyonel uyumluluğu da artırdığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya ve Güney Kore arasındaki askeri iş birliğinin yeniden canlanması, Asya-Pasifik bölgesindeki güvenlik dinamiklerini etkileyen bir gelişmedir. Türkiye, NATO üyesi olarak benzer şekilde tarihsel ve siyasi gerilimlere rağmen müttefikleriyle iş birliğini sürdüren bir ülkedir. Bu durum, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki benzer iş birliği arayışlarına örnek teşkil edebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Kore Savaşı'na katılmış bir ülke olarak, Kore Yarımadası'ndaki barış ve istikrar sürecine dolaylı katkıda bulunması mümkündür. Bölgesel güçler arasındaki iş birliğinin artması, küresel denge açısından Türkiye'nin de çok boyutlu dış politikasını destekleyici bir unsurdur.
