Japonya, aynı anda yaklaşan iki güçlü tropikal fırtına nedeniyle havayolu trafiğinde büyük aksamalar yaşıyor. Ülkenin ulusal havayolu şirketi Japan Airlines (JAL) ve All Nippon Airways (ANA), iki tayfunun getirdiği şiddetli rüzgâr ve yoğun yağış riskine karşı toplamda 100’den fazla uçuşu iptal etme kararı aldı. İptaller, başta Tokyo, Osaka ve Nagoya olmak üzere ülkenin doğu ve batı bölgelerini kapsayan seferleri etkilerken, on binlerce yolcunun mağduriyet yaşadığı bildiriliyor. Japon Meteoroloji Ajansı (JMA), tayfunlardan ilkinin (7. Tayfun) başkent Tokyo’ya yaklaştığını, diğerinin ise (8. Tayfun) ülkenin güneybatısındaki Kyushu adasını hedef aldığını duyurdu. Yetkililer, halkı olası sel, toprak kayması ve yüksek dalgalara karşı uyararak, gereksiz dışarı çıkılmaması çağrısında bulunuyor. Japonya, her yıl haziran-ekim ayları arasında ortalama 20 tayfunla karşılaşan bir ülke olarak afet yönetiminde tecrübeli olsa da, iki tayfunun aynı anda gelmesi nadir görülen bir durum. Oluşan aksaklıkların önümüzdeki 48 saat boyunca sürmesi beklenirken, demir yolu şirketleri de hizmetlerini kısıtlama veya durdurma hazırlığı yapıyor.
Gelişmenin arka planı
Japon Meteoroloji Ajansı verilerine göre, Pasifik Okyanusu’nda oluşan 7 ve 8 numaralı tayfunlar, saatte 150 kilometreyi aşan rüzgâr hızlarıyla Japonya ana karasına yönelmiş durumda. 7. Tayfun, başta Tokyo ve çevresini etkisi altına almak üzere ülkenin orta ve kuzey bölgelerini vurması beklenirken, 8. Tayfun Kyushu ve Okinawa bölgelerini tehdit ediyor. Meteorologlar, iki tayfunun aynı anda yaklaşmasının son 50 yılda yalnızca birkaç kez görüldüğünü, bu durumun ‘çifte tayfun’ (double typhoon) olarak adlandırıldığını belirtiyor. Normalde birbirlerini etkileyerek zayıflamaları beklenirken, şu an için her iki fırtınanın da şiddetini koruduğu gözlemleniyor. JMA, özellikle dağlık bölgelerde saatte 80 milimetreyi bulan yağışlarla birlikte ani sel ve heyelan riskine dikkat çekiyor. Hükümet, belediyelere afet barınaklarını hazır hale getirme ve nehir taşkınlarına karşı setleri güçlendirme talimatı verdi. Şimdiye kadar ciddi can kaybı bildirilmezken, birkaç kişinin hafif yaralandığı ve bazı evlerin hasar gördüğü rapor ediliyor. Elektrik ve su hizmetlerinde kesintiler yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Japonya’daki bu çifte tayfun tehdidi, Asya-Pasifik bölgesinde iklim değişikliğine bağlı olarak aşırı hava olaylarının sıklığının ve şiddetinin arttığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Bölge ülkeleri, bu tür afetlerle başa çıkmak için erken uyarı sistemlerine ve afet yönetimine daha fazla yatırım yapma gereği duyuyor. Özellikle Filipinler, Tayvan ve Güney Kore gibi komşu ülkeler, Japonya’daki durumu yakından izliyor; çünkü tayfunların yön değiştirerek bu ülkeleri de etkileyebileceği belirtiliyor. Ekonomik açıdan ise, uçuş iptalleri ve olası üretim duruşmaları, Japonya’nın tedarik zincirlerini olumsuz etkileyebilir. Japonya, dünyanın üçüncü büyük ekonomisi olarak, otomotiv ve elektronik gibi sektörlerde küresel tedarikte kritik bir rol oynuyor. Tayfunların yarattığı aksaklıklar, yarı iletken ve otomobil parçaları tedarikinde gecikmelere yol açarak dünya genelinde üretim üzerinde baskı yaratabilir. Bu durum, küresel ekonominin doğal afetlere karşı ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya’daki çifte tayfun tehdidinin Türkiye’ye doğrudan bir etkisi bulunmamakla birlikte, küresel tedarik zincirlerinde yaşanabilecek aksamalar dolaylı olarak Türkiye’yi etkileyebilir. Türkiye, Japonya ile otomotiv ve elektronik alanında ticari ilişkilere sahiptir; olası üretim duruşmaları, bu sektörlerde parça tedarikinde gecikmelere yol açabilir. Ayrıca, bu tür doğal afetler, iklim değişikliğinin küresel etkilerini bir kez daha gündeme taşırken, Türkiye’nin de deprem ve sel gibi afetlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye, afet yönetimi konusunda Japonya ile iş birliği yapabilecek potansiyele sahip olup, bu tür olayların iki ülke arasında teknik ve insani yardım alanında iş birliğini artırması mümkündür.
