Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin, önümüzdeki ayın başında Hindistan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirerek mevkidaşı Narendra Modi ile bir araya gelmesi bekleniyor. Hükümet kaynaklarının perşembe günü yaptığı açıklamaya göre, görüşmenin ana gündem maddesi, Çin'in ekonomik zorlama politikalarına karşı kritik malların tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi olacak. Takaichi, özellikle nadir toprak elementleri, yarı iletkenler ve temel ilaç hammaddeleri gibi stratejik ürünlerde Çin'e olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Gelişmenin arka planı
Çin, son yıllarda ticaret anlaşmazlıklarında ve diplomatik gerilimlerde ekonomik araçları sıkça kullanıyor. Özellikle nadir toprak elementleri ihracatına getirdiği kısıtlamalar, Japonya ve Hindistan gibi ülkeleri alternatif tedarik kaynakları aramaya itti. Japonya, elektrikli araç bataryalarından savunma sistemlerine kadar birçok alanda kullanılan bu elementlerde Çin'e yüzde 60'ın üzerinde bağımlı durumda. Takaichi yönetimi, Hindistan'ın zengin nadir toprak rezervlerine ve gelişen yarı iletken üretim kapasitesine ilgi duyuyor. İki ülke arasında 2020'de imzalanan Tedarik Zinciri Dayanıklılık Anlaşması kapsamında, kritik malların tedarikinde iş birliği mekanizmaları oluşturulmuştu. Yeni ziyaretin, bu anlaşmanın somut adımlarla ilerletilmesi için bir fırsat olacağı belirtiliyor.
Diplomatik kaynaklar, Takaichi'nin Hindistan ziyaretinde ayrıca Kuşak ve Yol Girişimi'ne alternatif olarak görülen Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) ve Japonya-Hindistan Altyapı Fonu kapsamındaki projeleri de ele alacağını söylüyor. Özellikle Hindistan'ın kuzeydoğusundaki liman ve demiryolu bağlantılarının modernizasyonu, Japonya'nın bölgedeki etkinliğini artırmayı amaçlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Takaichi'nin Hindistan ziyareti, yalnızca ikili ilişkilerde değil, aynı zamanda bölgesel jeopolitik dengelerde de önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki askeri yığınağı ve Tayvan'a yönelik baskıları, Japonya ve Hindistan'ı daha yakın iş birliğine itiyor. İki ülke, Avustralya ve ABD ile birlikte Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (QUAD) çerçevesinde savunma ve tedarik zinciri konularında koordinasyonu artırıyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Asya'daki angajmanı azaltmasıyla, Japonya ve Hindistan bölgesel istikrarın anahtarı olarak öne çıkıyor.
Ekonomik açıdan bakıldığında, Japonya-Hindistan iş birliği, Çin merkezli küresel tedarik zincirlerine alternatif bir yapı oluşturma potansiyeli taşıyor. Hindistan'ın ucuz iş gücü ve geniş iç pazarı, Japonya'nın ileri teknolojisiyle birleştiğinde, Asya'da yeni bir üretim üssü yaratabilir. Ancak bu iş birliğinin önünde altyapı eksiklikleri, bürokratik engeller ve fikri mülkiyet hakları gibi zorluklar bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya-Hindistan tedarik zinciri iş birliği, Türkiye'nin de dahil olduğu Orta Koridor girişimiyle benzerlikler taşıyor. Türkiye, Çin'e alternatif tedarik zinciri rotaları oluşturma çabalarında Asya'daki bu gelişmeleri yakından takip etmeli. Özellikle nadir toprak elementleri ve yarı iletkenler gibi stratejik ürünlerde Türkiye'nin kendi kaynaklarını geliştirmesi ve Japonya-Hindistan hattıyla potansiyel ortaklıklar kurması, dış ticaret bağımlılığını azaltabilir. Ayrıca, Asya'daki güç dengelerindeki bu kayma, Türkiye'nin çok yönlü dış politikasında Asya'ya daha fazla ağırlık vermesi gerektiğini gösteriyor. QUAD ülkeleriyle yapıcı diyalog, Türkiye'nin küresel tedarik zinciri dönüşümünde söz sahibi olmasını sağlayabilir.
