Japonya'nın güneyindeki Okinawa eyaletinde pazar günü yapılan valilik seçimini, Başbakan Şigeru İşiba'nın desteklediği Genta Koja kazandı. Koja, ABD askeri üssünün Okinawa'dan taşınmasını savunan iki dönemlik vali Denny Tamaki'yi mağlup etti. Seçim sonucu, Okinawa'daki ABD üslerinin geleceği ve Tokyo-Washington ilişkileri açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Seçimin Arka Planı ve Sonuçları
Okinawa, Japonya'nın en güneybatısındaki ada zincirinde yer alıyor ve ülkedeki ABD askeri üslerinin büyük bir kısmına ev sahipliği yapıyor. Özellikle Futenma Hava Üssü'nün şehir merkezinden kırsal Nago kentine taşınması yıllardır tartışılıyor. Denny Tamaki, 2018'den bu yana valilik görevini yürütüyor ve üssün tamamen kaldırılmasını veya en azından Okinawa dışına taşınmasını savunuyordu. Genta Koja ise merkezi hükümetin planlarını destekleyen bir tutum sergiledi.
Seçim kampanyası boyunca ekonomik canlanma, güvenlik ve üs sorunu ana gündem maddeleriydi. Koja, Tokyo ile işbirliği içinde çalışarak bölgeye daha fazla kaynak aktarılmasını ve üs etrafındaki gerginliğin azaltılmasını vaat etti. Tamaki ise merkezi hükümetin Okinawa'nın yükünü hafifletmediğini ve adanın sesini duyurmadığını savundu.
Seçim sonuçları, Başbakan İşiba için de bir güvenoyu niteliğinde. İşiba, göreve geldiğinden bu yana ilk kez önemli bir yerel seçimde adayını kazandırarak iktidar koalisyonunun gücünü gösterdi. Ancak Okinawa halkının önemli bir kısmının üs karşıtı olduğu biliniyor; bu nedenle Koja'nın valiliği sırasında denge politikası izlemesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Okinawa'daki ABD üsleri, Washington'un Asya-Pasifik stratejisinde kritik bir rol oynuyor. Özellikle Çin'in bölgedeki askeri yığınağı ve Kuzey Kore'nin füze denemeleri karşısında Okinawa, ABD'nin ileri karakolu konumunda. Futenma'nın Nago'daki Henoko bölgesine taşınması projesi, on yıllardır süren bir anlaşmazlık. Tamaki, bu projeye karşı çıkmış ve çevresel endişeleri dile getirmişti. Koja'nın zaferi, projenin hızlandırılması ihtimalini artırıyor.
Japonya ile ABD arasındaki ittifak, bölgedeki güvenlik mimarisinin temel taşı. Okinawa'daki üsler, yalnızca Japonya'nın savunması için değil, aynı zamanda Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi'ndeki olası krizlerde de hayati önem taşıyor. Bu nedenle seçim sonucu, yalnızca yerel bir yönetim değişikliği değil, aynı zamanda bölgesel güç dengesini etkileyebilecek bir gelişme.
Öte yandan, Okinawa halkının uzun süredir devam eden üs karşıtı duyguları göz ardı edilemez. Adada yaşayanlar, askeri uçak gürültüsü, kazalar ve çevre kirliliğinden şikayetçi. Koja'nın bu hassasiyetleri yönetmesi gerekecek. Aksi halde, merkezi hükümetle yerel yönetim arasında yeni gerilimler yaşanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Okinawa'daki seçim sonucu, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel askeri dengeler açısından dolaylı etkileri var. ABD'nin Asya-Pasifik'teki askeri varlığının güçlenmesi, Washington'un kaynaklarını ve dikkatini bu bölgeye yönlendirmesi anlamına geliyor. Bu durum, Türkiye'nin de içinde bulunduğu NATO'nun güney kanadındaki güvenlik dinamiklerini etkileyebilir. Ayrıca, Japonya'nın savunma harcamalarını artırma ve anayasal kısıtlamaları gevşetme yönündeki eğilimi, küresel silahlanma yarışını tetikleyebilir. Türkiye, benzer şekilde kendi bölgesel güvenlik ihtiyaçları için savunma sanayisini güçlendirme çabasında. Okinawa örneği, üs politikalarının yerel halk üzerindeki etkilerini ve merkezi yönetimle yerel yönetim arasındaki dengeyi göstermesi bakımından ders niteliğinde.
