Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, Güney Kore'nin Jeju Adası'nda düzenlenen Jeju Forumu'nda yaptığı konuşmada, Hindistan ile Güney Kore arasında stratejik ortaklığın derinleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Jaishankar, iki ülke arasındaki ticaret, teknoloji ve savunma alanlarındaki işbirliğinin artırılması çağrısında bulunurken, aynı zamanda Küresel Güney'in (Global South) kalkınması için daha fazla kapasite ve fırsat yaratılması gerektiğini belirtti. Jaishankar, konuşmasında herhangi bir ülke ismi vermeden, bazı ülkelerin çıkarlarının açıkça önceliklendirildiğini ve bunun küresel eşitsizliği derinleştirdiğini ifade etti.
Gelişmenin arka planı
Jeju Forumu, her yıl Güney Kore'nin Jeju Adası'nda düzenlenen ve Asya-Pasifik bölgesindeki barış, güvenlik ve işbirliği konularının ele alındığı önemli bir platformdur. Jaishankar'ın bu yılki foruma katılımı, Hindistan'ın Güney Kore ile olan stratejik ortaklığına verdiği önemi gösteriyor. İki ülke arasındaki ilişkiler, 2015 yılında stratejik ortaklık seviyesine yükseltilmişti. Jaishankar, konuşmasında, küresel tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ve jeopolitik gerilimler karşısında, Hindistan ve Güney Kore gibi benzer vizyona sahip ülkelerin işbirliğini artırması gerektiğini vurguladı. Özellikle yarı iletkenler, elektrikli araç bataryaları ve savunma sanayii gibi stratejik sektörlerde ortak projeler geliştirilmesi çağrısında bulundu. Jaishankar ayrıca, Kore Yarımadası'ndaki barış sürecine Hindistan'ın desteğini yinelerken, Kuzey Kore'nin nükleer silahlanmasına karşı uluslararası toplumun ortak tutum sergilemesi gerektiğini belirtti.
Jaishankar'ın "birkaç ülkenin çıkarlarının açıkça önceliklendirildiği" yönündeki ifadesi, dolaylı olarak Çin ve ABD gibi büyük güçlerin küresel sistemdeki baskın rollerine bir eleştiri olarak yorumlandı. Hindistan, son yıllarda Bağlantısızlar Hareketi'nin mirası üzerinden Küresel Güney'in sesi olma çabasını sürdürüyor. Jaishankar, konuşmasında G20 ve BRICS gibi platformlarda gelişmekte olan ülkelerin daha fazla söz hakkına sahip olması gerektiğini savundu. Hindistan'ın 2023'teki G20 dönem başkanlığı sırasında Afrika Birliği'nin daimi üye yapılması, bu çabanın somut bir örneği olarak gösterildi.
Bölgesel veya küresel boyut
Jaishankar'ın Jeju Forumu'ndaki bu çağrısı, Asya-Pasifik bölgesinde artan stratejik rekabetin ortasında geldi. ABD'nin Hint-Pasifik stratejisi ve Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi, bölge ülkeleri arasında farklı ittifakları beraberinde getiriyor. Hindistan, Güney Kore ile ilişkilerini güçlendirerek hem Çin'in bölgesel etkisine karşı bir denge oluşturmayı hem de teknoloji transferi ve ticaret yoluyla kendi ekonomik kalkınmasını hızlandırmayı hedefliyor. Güney Kore ise, Çin'e olan aşırı bağımlılığını azaltmak ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmek amacıyla Hindistan ile işbirliğini artırma arayışında. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2022-23'te 30 milyar doları aşmış durumda. Ayrıca, savunma alanında Güney Kore, Hindistan'a K-9 Thunder obüsleri ve diğer askeri teçhizat satarken, Hindistan da Güney Kore'nin savunma sanayiine yönelik yatırımlarını artırmasını istiyor.
Küresel Güney'in kalkınmasına yönelik çağrılar ise, özellikle pandemi sonrası dönemde gelişmekte olan ülkelerin artan borç yükü ve iklim değişikliğiyle mücadele gibi ortak sorunlara işaret ediyor. Jaishankar, bu noktada gelişmiş ülkelerin vaat ettikleri iklim finansmanını sağlamadıklarına ve aşı eşitsizliği gibi konularda yetersiz kaldıklarına dikkat çekti. Hindistan, 2023'te Afrika Birliği'nin G20'ye alınması için öncülük ederek Küresel Güney'in temsil gücünü artırmaya çalıştı. Ancak Jaishankar, bu çabaların yeterli olmadığını, uluslararası finans kurumlarının reformu ve ticaret engellerinin azaltılması gibi somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Jaishankar'ın Jeju Forumu'ndaki çıkışı, Türkiye açısından küresel sistemin yeniden yapılanması sürecinde önemli bir işaret. Türkiye de kalkınmakta olan bir ülke olarak Küresel Güney'in sesi olma potansiyeline sahip. Hindistan'ın Güney Kore ile işbirliği arayışı, Türkiye'nin Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik ve diplomatik angajmanları için bir model teşkil edebilir. Türkiye'nin G20 ve D-8 gibi platformlardaki aktif rolü, gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarını savunma vizyonuyla Jaishankar'ın çağrısıyla örtüşüyor. Ayrıca, tedarik zincirlerinde çeşitlenme ve teknoloji transferi konuları, Türkiye'nin de yakından takip ettiği alanlar. Ankara’nın, Hindistan ve Güney Kore gibi Asyalı aktörlerle ilişkilerini derinleştirerek hem ekonomik hem de jeopolitik olarak avantaj elde edebileceği değerlendiriliyor.
