İtalya’nın en büyük üçüncü bankası Banco BPM, ülkenin tarihi bankalarından Monte dei Paschi di Siena (MPS) için yaklaşık 50 milyar euro değerinde bir birleşme teklifi sundu. İki banka arasındaki bu ‘eşitlerin birleşmesi’ olarak nitelendirilen anlaşma, İtalyan hükümetinin de desteğiyle, Avrupa’nın en sorunlu bankacılık sektörlerinden birinde yeni bir konsolidasyon dalgasının habercisi olarak görülüyor. Banco BPM’nin CEO’su Giuseppe Castagna’nın öncülüğünde yürütülen görüşmelerde, MPS’nin 2032 yılına kadar İtalya devletine olan 3 milyar euroluk borcunun yapılandırılması da ele alınıyor.
Arka plan: Tarihi kriz ve hükümet müdahalesi
Monte dei Paschi di Siena, 1472’de kurulan dünyanın en eski bankalarından biri olarak biliniyor. Ancak 2008 küresel finans krizi ve ardından gelen yönetim skandalları, bankayı iflasın eşiğine getirmişti. 2017 yılında İtalyan devleti, bankayı kurtarmak için 5.4 milyar euro enjekte ederek yüzde 68 hisseyle en büyük ortak olmuştu. Avrupa Birliği’nin rekabet kuralları çerçevesinde İtalya, MPS’yi 2021 yılına kadar özelleştirmeyi taahhüt etmişti. Bu süreçte banka, yeniden yapılanma programı kapsamında binlerce çalışanını işten çıkarmış ve şube sayısını önemli ölçüde azaltmıştı.
Banco BPM ise 2017 yılında Banco Popolare ve Banca Popolare di Milano’nun birleşmesiyle oluşmuş bir kuruluş. Yaklaşık 10 milyar euro piyasa değeriyle İtalya’nın en büyük özel bankalarından biri konumunda. BPM, MPS ile birleşerek elde edeceği 50 milyar euroluk toplam varlıkla, İtalya’nın en büyük bankası Intesa Sanpaolo’nun ardından ikinci sıraya yerleşmeyi hedefliyor. Birleşme sonucunda oluşacak yeni bankanın başında, mevcut BPM CEO’su Castagna’nın bulunması bekleniyor.
Avrupa bankacılığında konsolidasyon rüzgarı
Bu birleşme, İtalya’nın yanı sıra Avrupa genelinde de bankacılık sektöründe bir konsolidasyon dalgasının parçası olarak değerlendiriliyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB), düşük faiz ortamı ve artan dijitalleşme maliyetleri karşısında bankaların ölçek ekonomilerinden yararlanması için birleşmeleri teşvik ediyor. Özellikle İtalya, İspanya ve Portekiz gibi Güney Avrupa ülkelerinde, yüksek takipteki krediler (NPL) ve düşük karlılık, bankaları birleşmeye iten temel faktörler arasında.
Bu yıl içinde İtalya’da başka bir birleşme daha yaşanmıştı; UniCredit, Rusya’daki operasyonlarını satarak elde ettiği nakitle, devlet destekli Banca Monte dei Paschi’yi satın almayı değerlendirmiş ancak anlaşma sağlanamamıştı. Banco BPM’nin teklifi, hükümetin de onayıyla daha gerçekçi görünüyor. Ancak anlaşmanın gerçekleşmesi için Avrupa Bankacılık Otoritesi (EBA) ve İtalyan rekabet kurumunun onayı gerekiyor. Ayrıca MPS’nin halen devlete ait hisselerinin satışı da karmaşık bir süreç.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu birleşme, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ilişkileri ve Türk bankacılık sektörü açısından dolaylı etkiler barındırıyor. Avrupa’da banka birleşmeleri, özellikle İtalya gibi Türkiye’nin önemli ticaret ortakları arasında yer alan bir ülkede, finansal istikrarı güçlendirebilir. Bu durum, Türk ihracatçıları için daha sağlam bir bankacılık altyapısı ve kredi akışı anlamına gelebilir. Ayrıca, Avrupa bankacılık sektöründeki konsolidasyon, Türkiye’nin kendi bankalarının da rekabet gücünü artırmak için benzer adımlar atmasını teşvik edebilir. Ancak doğrudan bir etki beklenmemeli; bu gelişme daha çok küresel piyasalardaki güven ortamına olumlu yansıyabilir.
