İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, İngiltere ve Japonya ile ortaklaşa yürütülen Global Combat Air Programme (GCAP) savaş uçağı projesine daha fazla ülkenin katılmaya istekli olduğunu açıkladı. Crosetto, Salı günü yaptığı açıklamada, projeye yeni ortakların dahil edilmesinin maliyetlerin daha geniş bir tabana yayılmasını sağlayacağını vurguladı. GCAP, 2035 yılına kadar altıncı nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi hedefliyor ve İtalya, İngiltere ile Japonya arasında Aralık 2022'de imzalanan bir anlaşmayla resmileşmişti.
Gelişmenin Arka Planı
GCAP, üç ülkenin savunma sanayilerini birleştirerek geleceğin hava muharebe platformunu yaratmayı amaçlıyor. Proje kapsamında İtalyan Leonardo, İngiliz BAE Systems ve Japon Mitsubishi Heavy Industries gibi şirketler ana yükleniciler olarak yer alıyor. Crosetto, projenin şu anki aşamasında yeni katılımcıların teknik ve mali katkılarının değerlendirildiğini, ancak henüz resmi bir başvuru sürecinin başlamadığını belirtti. İtalyan bakan, özellikle Avrupa ülkelerinin projeye ilgi gösterdiğini, ancak isim vermekten kaçındı. GCAP, ABD'nin Next Generation Air Dominance (NGAD) programı ve Fransa, Almanya, İspanya'nın ortak yürüttüğü Future Combat Air System (FCAS) projesiyle rekabet ediyor.
Projenin toplam maliyetinin 100 milyar doları aşması bekleniyor ve bu maliyetin üç ülke arasında eşit olarak paylaşılması planlanıyor. Yeni ortakların katılımı, bu yükü hafifletebilir ve aynı zamanda teknolojik yetenekleri artırabilir. Crosetto, katılımın sadece maliyet paylaşımı için değil, aynı zamanda projenin küresel rekabet gücünü artırmak için de önemli olduğunu ifade etti. İtalya, projede özellikle aviyonik ve sensör teknolojilerinde uzmanlaşmayı planlıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
GCAP, Asya-Pasifik ve Avrupa güvenlik dinamiklerini birleştiren nadir savunma işbirliklerinden biri. Japonya'nın projede yer alması, bölgede Çin'in artan askeri gücüne karşı bir denge unsuru olarak görülüyor. Öte yandan, İngiltere ve İtalya, NATO'nun Avrupa kanadında hava üstünlüğünü korumak istiyor. Projeye yeni ülkelerin katılması, özellikle Suudi Arabistan, Katar ve Güney Kore gibi ülkelerin ilgisi, GCAP'i küresel bir programa dönüştürebilir. Ancak, teknoloji transferi ve güvenlik endişeleri gibi konular, katılım müzakerelerinde karmaşık anlaşmazlıklara yol açabilir. Crosetto, katılımın sadece mali katkıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda ortak ülkelerin savunma sanayilerinin entegrasyonunu gerektirdiğini vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kendi milli muharip uçağı KAAN'ı geliştirme sürecinde GCAP projesine doğrudan dahil değil. Ancak, projeye yeni ortakların katılması, Türkiye'nin savunma sanayisinde rekabeti artırabilir ve alternatif işbirliği fırsatları doğurabilir. İtalya'nın GCAP'teki genişleme sinyali, Türkiye açısından NATO müttefikleriyle savunma tedarikinde diyalog kanallarının açık olduğunu gösteriyor. Öte yandan, Türkiye'nin KAAN projesinin başarısı, GCAP gibi küresel programların varlığına rağmen kendi teknolojik bağımsızlığını koruma stratejisinin önemini vurguluyor. Bölgesel güç dengeleri açısından, GCAP'in genişlemesi Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki hava gücü dinamiklerini etkileyebilir.
