İsveç'te pazar günü düzenlenen genel seçimlerde, Magdalena Andersson liderliğindeki sol ittifak, iktidardaki sağ bloku bir milletvekili farkla geçmeyi başardı. Neredeyse tüm oyların sayılmasının ardından ortaya çıkan bu dar sonuç, koalisyon görüşmelerinin zorlu geçeceğini ve hükümet kurma sürecinin uzayabileceğini gösteriyor. İsveç parlamentosu Riksdag'ın önümüzdeki günlerde hükümet kurma sürecine başlaması bekleniyor.
Seçim Sonuçları ve Siyasi Tablo
Seçim sonuçlarına göre, Sosyal Demokratlar, Yeşiller, Sol Parti ve Merkez Parti'den oluşan sol ittifak 176 sandalye kazanırken, sağ blok 175 sandalyede kaldı. Bu bir sandalye fark, sol ittifaka salt çoğunluğu sağlıyor ancak çok kırılgan bir çoğunluk anlamına geliyor. Seçime katılım oranının yüksek olduğu bildirildi.
Mevcut Başbakan Magdalena Andersson, seçim gecesi yaptığı açıklamada, "İsveç halkı değişim istedi. Şimdi sorumluluk almalı ve ülkeyi yönetmeliyiz" dedi. Andersson, tüm partilerle diyalog kurmaya hazır olduğunu belirtti.
Sağ blokun lideri Ulf Kristersson ise sonuçları kabul ettiğini ancak sol ittifakın istikrarlı bir hükümet kurmakta zorlanacağını savundu. Kristersson, "Bu sonuç, İsveç'e güçlü bir hükümet kazandırmayacak. Erken seçim olasılığı yüksek" ifadelerini kullandı.
Koalisyon Görüşmeleri ve Zorluklar
Sol ittifak içindeki dört partinin de farklı öncelikleri bulunuyor. Sosyal Demokratlar ile Sol Parti arasında özellikle ekonomi ve sosyal politikalar konusunda görüş ayrılıkları var. Merkez Parti ise göçmen politikaları ve AB ile ilişkilerde daha ılımlı bir çizgide. Bu nedenle koalisyon görüşmelerinin haftalar, hatta aylar sürebileceği belirtiliyor.
İsveç'te hükümet kurma süreci, Meclis Başkanı'nın partilerle istişareleriyle başlıyor. Meclis Başkanı, hükümeti kurabilecek bir aday belirleyip parlamentoya sunuyor. Salt çoğunluk sağlanamazsa, yeniden seçim yapılması gündeme gelebilir.
Seçim sonuçları, İsveç siyasetinde son yıllarda artan kutuplaşmayı da gözler önüne seriyor. Aşırı sağcı İsveç Demokratları, oyların yaklaşık yüzde 20'sini alarak ülkenin ikinci büyük partisi konumuna yükseldi. Ancak diğer partiler, İsveç Demokratları ile koalisyon kurmaya sıcak bakmıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveç, NATO üyeliği başvurusu sürecinde kritik bir dönemden geçiyor. Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası İsveç ve Finlandiya, NATO'ya katılmak için başvurmuştu. Ancak Türkiye'nin itirazları nedeniyle süreç henüz tamamlanmadı. Yeni hükümetin NATO üyeliği konusundaki tutumu merak ediliyor.
Sol ittifakın kazanması, İsveç'in AB içindeki konumunu da etkileyebilir. Sosyal Demokratlar, AB ile daha yakın işbirliğini savunurken, sağ blok daha şüpheci bir yaklaşım sergiliyordu. İsveç'in iklim politikaları, göçmen politikası ve ekonomik modeli de yeni hükümetin öncelikleri arasında olacak.
Avrupa'da yükselen sağ popülizme rağmen İsveç'te sol ittifakın kazanması, kıta siyaseti açısından dikkat çekici bir gelişme. Ancak bir sandalye farkla gelen bu zafer, sol ittifakın istikrarlı bir şekilde yönetmesini zorlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'te sol ittifakın kazanması, Türkiye'nin NATO üyeliği sürecindeki tutumunu doğrudan etkilemeyebilir. Ancak yeni hükümetin, Türkiye'nin PKK/YPG konusundaki hassasiyetlerine yaklaşımı ve İsveç'in NATO başvurusuna ilişkin tutumu önem taşıyor. Sol ittifak içindeki partilerin bir kısmı, Türkiye'nin taleplerine mesafeli olabilir. Öte yandan istikrarsız bir hükümet, İsveç'in NATO sürecinde karar almasını zorlaştırabilir. Türkiye, İsveç'in terörle mücadele konusunda somut adımlar atmasını bekliyor. Bu nedenle koalisyon görüşmeleri ve yeni hükümetin programı, Türkiye-İsveç ilişkileri açısından yakından takip edilmeli.
