İsveç'te pazar günü yapılan parlamento seçimlerinde, Sosyal Demokratlar liderliğindeki merkez sol blok, sandık çıkış anketlerine göre %51,3 oyla önde başladı. Kamu yayıncısı SVT'nin anketine göre, sol blok erken sonuçlarda avantajlı görünüyor. Kesin sonuçların saatler içinde açıklanması bekleniyor. Seçim, ülkenin göç, entegrasyon ve suç politikalarındaki derin bölünmelerini yansıtıyor.
Seçim Sonuçları ve Siyasi Tablo
Sandık çıkış anketlerine göre, Sosyal Demokrat lideri Magdalena Andersson'ın başını çektiği merkez sol blok, %51,3 oy oranıyla mecliste çoğunluğu elde etmeye yakın. Sağ blok ise %48,7'de kaldı. Aşırı sağcı İsveç Demokratları (SD), önceki seçimlere kıyasla oy kaybı yaşıyor; anketler partinin %18-20 bandında kaldığını gösteriyor. Bu, SD'nin 2018 ve 2022'deki yükseliş trendinin tersine döndüğüne işaret ediyor. Seçim sonuçları, İsveç'in NATO üyeliği sonrası ilk genel seçimi olması nedeniyle ayrıca önem taşıyor. Ülke, Rusya'nın Ukrayna işgali sonrası güvenlik politikasını yeniden şekillendirdi ve NATO'ya katıldı. Yeni hükümet, savunma harcamalarını artırma ve Ukrayna'ya desteği sürdürme konusunda benzer bir çizgi izleyecek gibi görünüyor. Ancak ekonomik sorunlar, enerji fiyatları ve enflasyon seçmenin ana gündem maddeleri arasında yer aldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveç'teki seçim, Avrupa genelinde aşırı sağın yükselişi ve merkez solun toparlanma çabaları açısından bir gösterge niteliğinde. Son yıllarda İtalya, Finlandiya ve Hollanda gibi ülkelerde aşırı sağ partilerin güç kazanmasına karşın, İsveç'te sol blokun önde olması, İskandinav siyasetinde bir denge değişimi olarak yorumlanıyor. İsveç Demokratları'nın oy kaybı, partinin göç karşıtı söyleminin etkisini yitirmesi ve seçmenin ekonomik konulara yönelmesiyle açıklanıyor. Ayrıca, ülkenin NATO üyeliği, İsveç'in dış ve güvenlik politikasında yeni bir dönemin kapısını araladı. Türkiye, İsveç'in NATO üyeliğini onaylayan son ülkelerden biri olmuş ve bu süreçte İsveç'ten PKK/YPG'ye yönelik somut adımlar talep etmişti. Yeni hükümetin bu taahhütlere bağlı kalıp kalmayacağı, Türkiye-İsveç ilişkileri açısından kritik olacak. Öte yandan, İsveç'in AB içindeki rolü, göç politikaları ve iklim hedefleri de yeni hükümetin gündeminde olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'te merkez sol blokun önde olması, Türkiye'nin NATO sürecinde İsveç ile yaşadığı gerilimin seyrini etkileyebilir. Sosyal Demokratlar, geçmişte PKK/YPG konusunda daha mesafeli bir tutum sergilemişti; ancak NATO üyeliği sonrası İsveç'in terörle mücadele taahhütleri hükümet değişse de bağlayıcı. Türkiye, İsveç'in silah ihracatı kısıtlamalarını kaldırmasını ve terör örgütlerine desteği kesmesini bekliyor. Yeni hükümetin bu konularda adım atması, ikili ilişkileri normalleştirebilir. Ayrıca İsveç'in AB içindeki konumu, Türkiye'nin AB üyelik süreci ve vize serbestisi diyaloğu açısından dolaylı etki yaratabilir.
