İsveç, Pazar günü NATO'nun en yeni üyesi olarak kritik bir genel seçime gidiyor. Son anketler, iktidardaki Sosyal Demokratlar ile sağcı muhalefet bloğu arasındaki yarışın kıran kırana geçeceğini ve sonucun belirsiz olduğunu gösteriyor. Seçim, ülkenin NATO üyeliğinin yanı sıra göç, suç ve enerji politikalarında da yön belirleyecek.
Seçimin Arka Planı
İsveç, 2022 seçimlerinin ardından NATO'ya katılma sürecini tamamladı ve Mart 2024'te resmen ittifakın 32. üyesi oldu. Bu süreçte ülke, Rusya'nın Ukrayna işgali sonrası savunma ve güvenlik politikalarında önemli değişiklikler yaptı. Şimdi seçmenler, bu yeni dönemde ülkeyi yönetecek kadroyu belirleyecek.
Mevcut Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki Ilımlı Parti (Moderaterna) ile aşırı sağcı İsveç Demokratları (Sverigedemokraterna) arasındaki iş birliği, göç ve entegrasyon politikalarında sertleşmeye yol açtı. Ana muhalefet Sosyal Demokratlar ise refah devleti ve iklim politikalarında daha iddialı vaatlerle seçmenin karşısına çıkıyor.
Seçim kampanyasında öne çıkan konular arasında artan enflasyon, sağlık sistemi, eğitim ve çete şiddeti yer alıyor. Özellikle büyük şehirlerdeki suç oranları ve göçmen entegrasyonu, seçmenin oy tercihinde belirleyici olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveç'in NATO üyeliği, Baltık Denizi bölgesindeki güvenlik dengelerini değiştirdi. Ülke, ittifakın kuzey kanadında stratejik bir konumda bulunuyor ve Rusya'ya karşı caydırıcılığın güçlendirilmesinde rol oynuyor. Seçim sonuçları, İsveç'in NATO içindeki aktifliğini ve savunma harcamalarını etkileyebilir.
Avrupa Birliği içinde de İsveç, iklim politikaları ve dijitalleşme gibi alanlarda öncü ülkelerden biri. Seçim sonrası hükümetin AB politikalarına yaklaşımı, Brüksel'deki dengeleri de etkileyecek. Özellikle göç konusunda sertleşen tutum, AB genelinde yükselen sağ popülizmin bir yansıması olarak görülüyor.
Küresel ölçekte ise İsveç, Ukrayna'ya verdiği destek ve Rusya'ya karşı yaptırımlardaki tutumuyla öne çıkıyor. Seçim sonrası olası bir hükümet değişikliği, bu politikaların sürekliliği açısından merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'teki seçim, Türkiye-İsveç ilişkileri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. İsveç'in NATO üyeliği sürecinde Türkiye ile yaşanan anlaşmazlıklar, özellikle PKK/YPG konusundaki tutum nedeniyle gerginlik yaratmıştı. Yeni hükümetin bu konudaki pozisyonu, ikili ilişkilerin seyrini belirleyebilir. Ayrıca İsveç, Türkiye'nin AB üyelik sürecinde destekleyici bir tutum sergilemişti; seçim sonrası bu desteğin devam edip etmeyeceği önemli. Türkiye'nin NATO içindeki dengeler açısından İsveç ile yapıcı ilişkiler sürdürmesi, ittifak içi uyum ve bölgesel güvenlik için kritik.
