İsveç’in Stockholm Ticaret Mahkemesi, teknoloji devi Google’ın, İsveç merkezli fintek şirketi Klarna’ya antitröst ihlalleri nedeniyle yaklaşık 1,5 milyar dolar (12,5 milyar İsveç kronu) tazminat ödemesine karar verdi. Karar, Google’ın arama motoru ve reklamcılık alanındaki hâkim durumunu kötüye kullanarak Klarna’nın alternatif ödeme hizmetlerine erişimi engellediği iddiasına dayanıyor. Mahkeme, Google’ın 2015-2018 yılları arasında Klarna’nın “ödeme sonra” (BNPL) hizmetini arama sonuçlarında kasıtlı olarak düşük sıralarda gösterdiğini ve reklam fiyatlarını manipüle ettiğini tespit etti.
Gelişmenin Arka Planı ve Hukuki Süreç
Klarna, 2021 yılında Google’a karşı şikayette bulunmuş ve şirketin pazar gücünü kötüye kullanarak rekabeti engellediğini öne sürmüştü. Klarna’nın iddiasına göre Google, kendi ödeme sistemi Google Pay’i kayırarak rakip hizmetleri arama motorunda ve Android cihazlarda dezavantajlı konuma getirdi. Mahkeme, Google’ın arama algoritmasında yaptığı değişikliklerin Klarna’nın web sitesi trafiğini %30 oranında düşürdüğünü ve bu durumun şirketin büyümesini olumsuz etkilediğini belirledi.
Karar, Google’ın Avrupa Birliği’nde antitröst yasaları kapsamında karşılaştığı en büyük tazminat davalarından biri olarak kayıtlara geçti. Mahkeme ayrıca Google’ın Klarna’ya yönelik ayrımcı uygulamalarını sonlandırmasını ve şeffaf bir arama politikası benimsemesini emretti. Google karara itiraz edeceğini açıklarken, Klarna CEO’su Sebastian Siemiatkowski kararı “rekabetin ve tüketicinin zaferi” olarak nitelendirdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Teknoloji Devlerine Karşı Antitröst Dalgası
Bu dava, Avrupa’da dijital pazarların düzenlenmesine yönelik artan baskının bir parçası. Avrupa Komisyonu’nun Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında Google, Apple, Meta gibi teknoloji devlerine yönelik soruşturmalar yoğunlaşmış durumda. ABD’de de benzer davalar görülmekte; Google, AdTech pazarındaki hâkim durumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle birden fazla eyalet tarafından dava edilmişti. Klarna davasının emsal teşkil etmesi bekleniyor; zira mahkeme, arama sonuçlarında ayrımcılık yapılmasını açıkça antitröst ihlali olarak tanımladı.
Küresel ölçekte fintek sektörü, geleneksel bankacılığa alternatif oluştururken, büyük teknoloji şirketlerinin pazar gücü bu sektörün büyümesini engelleyebiliyor. Klanna’nın BNPL hizmeti, Avrupa ve ABD’de hızla yaygınlaşırken, Google’ın müdahalesi düzenleyicilerin dikkatini çekmişti. Uzmanlar, bu kararın Google’ın iş modelinde köklü değişikliklere yol açabileceğini ve diğer fintek şirketlerine de cesaret verebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, dijital pazarların düzenlenmesi konusunda AB mevzuatıyla uyum sürecini sürdürmektedir. Google’ın Türkiye’de de Rekabet Kurumu tarafından antitröst soruşturmalarına maruz kaldığı bilinmektedir; 2021’de Google’a arama sonuçlarında ayrımcılık yaptığı gerekçesiyle 196 milyon lira ceza kesilmişti. Bu nedenle İsveç mahkemesinin kararı, Türkiye’deki benzer davalar için emsal niteliği taşıyabilir. Türk fintek sektörü, özellikle BNPL ve dijital ödeme alanında hızla büyürken, Google gibi platformların hâkim durumunu kötüye kullanmasının engellenmesi, yerel oyuncuların rekabet gücü açısından kritik önemdedir. Ayrıca, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’ni güncelleme müzakerelerinde dijital düzenlemelerin uyumu gündeme gelebilir.
