İsveç'te artan çete şiddeti ve organize suçla mücadele kapsamında, 13 yaşındaki çocukların yetişkin hapishanelerinde tutulması planlanıyor. Ülkenin en büyük cezaevinin bulunduğu Kumla'da, H bloğu olarak adlandırılan bölüm, 60 yıllık tarihinde ilk kez çocuk mahkumları ağırlamaya hazırlanıyor. Cezaevi müdürü, bu uygulamanın çocukların rehabilitasyonu açısından doğru olmadığını belirtiyor. Hükümet ise çete suçlarına karışan gençlerin caydırılması gerektiğini savunuyor.
Artan çete şiddeti ve ceza politikaları
İsveç, son yıllarda çete şiddetinde ciddi bir artış yaşadı. Özellikle büyük şehirlerdeki silahlı çatışmalar ve bomba saldırıları, toplumda büyük bir endişe yarattı. 2022 yılında ülkede 62 kişi silahlı saldırılarda hayatını kaybetti; bu sayı, komşu ülkelerden çok daha yüksek. Hükümet, bu duruma karşı daha sert ceza politikaları benimsedi. 13 yaşındaki çocukların yetişkin hapishanelerine gönderilmesi, bu sertleşmenin bir parçası olarak görülüyor.
Cezaevi müdürü, çocukların yetişkinlerle aynı ortamda tutulmasının tehlikeli olduğunu ve onların daha da suça yönelmesine neden olabileceğini belirtiyor. Ancak hükümet, çete üyelerinin genç yaşta işe alındığını ve caydırıcı önlemlerin şart olduğunu savunuyor. Uygulama, hem insan hakları örgütleri hem de bazı siyasi partiler tarafından eleştiriliyor.
Rehabilitasyon yerine ceza
İsveç, geleneksel olarak rehabilitasyona odaklanan bir ceza sistemiyle bilinir. Ancak son yıllarda hükümet, cezaevi kapasitesini artırmak ve daha ağır cezalar getirmek için adımlar attı. Çocuk mahkumlar için ayrı bir tesis yerine yetişkin hapishanelerinin kullanılması, bu politika değişikliğinin en çarpıcı örneklerinden biri. Uzmanlar, çocukların yetişkin mahkumlarla aynı ortamda kalmasının psikolojik etkilerine dikkat çekiyor. Ayrıca, bu uygulamanın suç oranlarını düşürmekten çok, toplumda korku ve güvensizlik yaratabileceği belirtiliyor.
Hükümet yetkilileri, çete şiddetinin kökünü kazımak için her türlü önlemi alacaklarını söylüyor. Ancak eleştirmenler, çocukları yetişkin suçlularla aynı ortama koymanın sorunu çözmeyeceğini, aksine daha büyük sorunlara yol açacağını ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'deki benzer tartışmaları akla getiriyor. Türkiye'de de gençlerin suça sürüklenmesi ve çeteleşme sorunu önemli bir güvenlik meselesi. İsveç'in çocuk mahkumlar konusundaki politikası, Türkiye'deki ceza infaz sisteminin rehabilitasyon odaklı yapısının sorgulanmasına yol açabilir. Ayrıca, AB üyelik sürecinde Türkiye'nin çocuk hakları konusundaki uyumu sık sık gündeme geliyor. İsveç'in bu uygulaması, AB standartlarıyla çeliştiği için Türkiye'nin kendi politikalarını bu bağlamda gözden geçirmesi gerekebilir. Bununla birlikte, her iki ülkenin de genç suçluluğuyla mücadelede daha etkili ve insancıl yöntemler geliştirmesi elzem görünüyor.
