İsrail ile Yunanistan, Atina'nın kapsamlı askeri modernizasyon programı çerçevesinde 3 milyar euro (yaklaşık 3,5 milyar dolar) değerinde savunma anlaşması imzaladı. Anlaşmaya göre İsrail, Yunanistan için çok katmanlı bir hava savunma sistemi inşa edecek. Resmi imza töreni 31 Ağustos'ta Kudüs ve Atina'dan yapılan ortak açıklamayla duyuruldu. Bu anlaşma, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinde yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor ve Doğu Akdeniz'deki güç dengelerini yakından ilgilendiriyor.
Anlaşmanın Kapsamı ve Stratejik Önemi
İsrail Savunma Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, sistemin Yunanistan'ı balistik füze, insansız hava aracı (İHA), seyir füzesi ve diğer hava tehditlerine karşı koruyacağı belirtildi. Çok katmanlı yapı, kısa, orta ve uzun menzilli savunma bileşenlerini içerecek şekilde tasarlandı. Bu sistemin, Yunanistan'ın mevcut hava savunma altyapısını önemli ölçüde güçlendirmesi bekleniyor. Atina yönetimi, özellikle son yıllarda artan bölgesel gerilimler ve göç baskısı nedeniyle askeri harcamalarını artırma kararı almıştı. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada, "Ülkemizin savunma kapasitesini artırmak ve caydırıcılığımızı güçlendirmek için İsrail ile stratejik bir ortaklık kurduk" ifadelerini kullandı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise anlaşmanın iki ülke arasındaki ilişkilerin yeni bir aşamaya taşıdığını vurgulayarak, "Yunanistan, Avrupa'nın güneydoğu kanadında kilit bir müttefik. Bu proje, bölgesel güvenliğe ortak katkımızın bir örneğidir" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu dev savunma anlaşması, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda yaşanan rekabetin gölgesinde gerçekleşiyor. Yunanistan, son yıllarda ABD ve Fransa ile de savunma iş birliklerini derinleştirdi. İsrail ile imzalanan bu anlaşma, Atina'nın savunma tedarik zincirini çeşitlendirme ve bölgesel güç dengesini kendi lehine çevirme çabasının bir parçası olarak görülüyor. Uzmanlar, anlaşmanın özellikle Ege Denizi ve Doğu Akdeniz'deki hava sahasının kontrolü açısından kritik önem taşıdığını belirtiyor. Ayrıca, İsrail'in savunma sanayii için Yunanistan, Avrupa pazarına açılan önemli bir kapı konumunda. İsrail, bu anlaşmayla birlikte Avrupa'daki etkinliğini artırmayı hedefliyor. Bu durum, NATO içindeki savunma harcamaları tartışmalarına da yeni bir boyut kazandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yunanistan'ın İsrail ile imzaladığı bu kapsamlı hava savunma anlaşması, Türkiye'nin Ege ve Doğu Akdeniz'deki askeri dengeleri açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir. Her ne kadar anlaşma doğrudan Türkiye'yi hedef almasa da, iki ülke arasındaki tarihsel rekabet ve güncel deniz yetki alanı sorunları göz önüne alındığında, Yunanistan'ın hava savunma kapasitesindeki bu artış, bölgesel güç dengesinde bir değişime işaret ediyor. Türkiye, kendi hava savunma sistemlerini (S-400 vb.) geliştirirken, bu tür anlaşmaların NATO içindeki dayanışmayı ve Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebileceği değerlendiriliyor. Ankara'nın bu gelişmeyi yakından takip etmesi ve askeri stratejilerini güncellemesi bekleniyor.
