İsrail ve Yunanistan hava kuvvetleri, Gazze, Lübnan ve İran'daki çatışmalar nedeniyle verilen uzun bir aranın ardından ortak askeri tatbikatlara yeniden başladı. İsrail medyasında pazartesi günü yer alan haberlere göre, İsrail Hava Kuvvetleri, Yunanistan Hava Kuvvetleri ile ortak eğitim faaliyetlerine geri döndü. Anadolu Ajansı'nın aktardığı bilgiye göre, tatbikatların yeniden başlaması, iki ülke arasındaki askeri işbirliğinin canlandırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail ve Yunanistan arasındaki askeri işbirliği, özellikle son yıllarda düzenli olarak gerçekleştirilen ortak tatbikatlarla pekişmişti. Ancak 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından İsrail'in Gazze Şeridi'ne başlattığı büyük çaplı operasyonlar, daha sonra Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine yönelik hava saldırıları ve İran ile yaşanan gerginlikler, İsrail Hava Kuvvetleri'nin yoğun bir operasyonel tempo içine girmesine neden oldu. Bu süreçte, Yunanistan ile planlanan ortak tatbikatlar da ertelenmişti.
İsrail medyasına yansıyan bilgilere göre, İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Tomer Bar ve Yunan mevkidaşı Korgeneral Dimosthenis Grigoriadis arasında yapılan görüşmelerin ardından tatbikatların yeniden başlatılması kararlaştırıldı. İlk etapta, küçük çaplı eğitim uçuşları ve simülasyon çalışmaları yapılması planlanıyor. İlerleyen dönemde ise daha kapsamlı ve büyük ölçekli tatbikatların gerçekleştirilmesi bekleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail ile Yunanistan arasındaki askeri işbirliği, Doğu Akdeniz'deki güç dengeleri açısından kritik bir öneme sahip. Her iki ülke de bölgede önemli hava ve deniz gücüne sahip aktörler olarak öne çıkarken, özellikle enerji kaynaklarının paylaşımı, deniz yetki alanları ve bölgesel güvenlik konularında ortak çıkarlara sahip. Yunanistan ve İsrail arasındaki ilişkiler, özellikle 2010 yılından itibaren hızla gelişti ve iki ülke arasında savunma sanayii işbirliğinden istihbarat paylaşımına kadar geniş bir yelpazede işbirliği tesis edildi.
Bu tatbikatların yeniden başlaması, sadece ikili ilişkiler açısından değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki güvenlik mimarisi açısından da önem taşıyor. Özellikle Türkiye ile Yunanistan arasındaki Ege ve Doğu Akdeniz'deki anlaşmazlıklar, İsrail-Yunanistan askeri işbirliğine farklı bir boyut kazandırıyor. Ayrıca, ABD'nin bölgedeki varlığı ve NATO'nun güney kanadının güvenliği de bu tatbikatların bağlamını oluşturan unsurlar arasında yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail ve Yunanistan hava kuvvetlerinin ortak tatbikatlara yeniden başlaması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Ege'deki çıkarları açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir. Özellikle Yunanistan'ın, Ege'de Türkiye'ye karşı üstünlük elde etme çabası ve İsrail ile askeri işbirliğini derinleştirme isteği, Türkiye'nin bölgedeki askeri ve diplomatik hamlelerini etkileyebilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin Libya, Suriye ve Doğu Akdeniz'deki aktif politikaları göz önüne alındığında, bu tatbikatların Türk güvenlik stratejilerine yönelik doğrudan bir tehdit oluşturması beklenmemektedir. Ancak Ankara'nın, bölgesel ittifakları ve güç dengesini sürekli olarak değerlendirmesi ve kendi askeri kabiliyetlerini geliştirme çabalarını sürdürmesi gerekmektedir.
