İsrail Yüksek Mahkemesi, Gazze Şeridi'ndeki El-Şifa Hastanesi'nin müdürü Dr. Muhammed Ebu Sellim'in, herhangi bir resmi suçlama olmaksızın tutuklu kalmasına hükmeden alt mahkeme kararını onadı. Karar, uluslararası insan hakları örgütlerinin ve Birleşmiş Milletler'in tepkisine yol açarken, İsrail'in Gazze'deki sağlık personeline yönelik muamelesine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Dr. Muhammed Ebu Sellim, 23 Kasım 2023'te İsrail güçleri tarafından Gazze'deki El-Şifa Hastanesi'nden gözaltına alınmıştı. Gözaltına alınmasının üzerinden aylar geçmesine rağmen kendisine herhangi bir suçlama yöneltilmedi. İsrail makamları, Sellim'in Hamas ile bağlantılı olduğunu iddia etse de, bu iddiaları destekleyen somut bir kanıt sunmadı. İsrail Yüksek Mahkemesi, 19 Haziran 2024 tarihli kararında, Sellim'in tutukluluğunun 'idari gözaltı' kapsamında değerlendirilebileceğini belirtti. İsrail hukukunda idari gözaltı, şüphelilerin yargılanmadan veya suçlanmadan süresiz olarak alıkonulmasına olanak tanıyor. Bu uygulama, uluslararası hukukta keyfi gözaltı olarak nitelendiriliyor ve birçok ülke tarafından eleştiriliyor.
El-Şifa Hastanesi, Gazze'nin en büyük sağlık kurumu olarak biliniyor. Savaş sırasında hastane, İsrail saldırıları nedeniyle ağır hasar görmüş ve binlerce yaralıya hizmet vermeye çalışmıştı. Dr. Ebu Sellim, hastanenin operasyonlarını yöneten isim olarak uluslararası medyada sıkça yer almıştı. Gözaltına alınmasının ardından hastane yönetimi İsrail tarafından atanan bir yöneticiye devredilmişti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Yüksek Mahkeme'nin kararı, uluslararası toplumdan sert tepkiler aldı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, kararı 'keyfi gözaltı' olarak nitelendirerek derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi ise yaptığı açıklamada, İsrail'in uluslararası insancıl hukuka uyma yükümlülüğünü hatırlattı. Dünya Sağlık Örgütü, sağlık çalışanlarının hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu belirtti. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi sivil toplum kuruluşları, İsrail'i uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı. Filistin Yönetimi, kararı kınayarak İsrail'in 'hukuk dışı uygulamalarının' devam ettiğini ifade etti. Hamas ise konuya ilişkin bir açıklama yapmazken, Gazze'deki sağlık yetkilileri, bu tür tutuklamaların sağlık sistemini çökertmeyi amaçladığını savundu. İsrail ise kararı savunarak, güvenlik gerekçeleriyle idari gözaltının meşru olduğunu ve ulusal güvenliği tehdit eden kişilerin etkisiz hale getirilmesi için kullanıldığını belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve Doğu Akdeniz'deki jeopolitik çıkarları nedeniyle bu gelişmeyi yakından izlemektedir. Türkiye, daha önce İsrail'in Filistinli yetkililere yönelik tutuklamalarını kınamış ve uluslararası hukuka uyulması çağrısında bulunmuştur. Bu karar, Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerinde yeni bir gerilim noktası oluşturabilir. Ayrıca Türkiye, Gazze'deki insani krizin derinleşmesine yol açan bu tür uygulamaların bölgesel istikrarı tehdit ettiğini düşünmektedir. Türkiye'nin, İsrail'in uluslararası hukuku ihlal eden politikalarını Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası platformlarda gündeme getirmesi beklenebilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin İsrail ile ticari ve askeri ilişkileri de göz önüne alındığında, Ankara'nın bu tür olayları diplomatik yollarla çözmeye çalışması muhtemeldir.
